گزینش واژگانی، رهیافتی به تحلیل شخصیّت قیصر امین پور

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه مازندران

2 استاد زبان و ادبیّات فارسی، دانشگاه مازندران

doi
10.22124/plid.2020.10638.1282
چکیده

هر واژه با تکیه بر دو اصل گزینش و ترکیب، مشخصه­های معنایی-زبانی و کنش­های مفهومی-شناختی ویژه­ای می­یابد و خواننده با شناخت واژه­ها ‌علاوه­بر دریافت متن، شاعر را نیز می­شناسد. در مقالة حاضر مشخصه­های معنایی-زبانی و کنش­های مفهومی-شناختی واژه­ها در اشعار قیصر امین­پور به­عنوان یکی از نمودهای‌ شخصیّتی با تکیه بر جدول تیپ‌های پنج‌گانة دانیل ناتل بررسی شد و براساس نتایچ تحقیق، شخصیّت قیصر در اشعارش چند بُعدی است. او در تنفس صبح به سبب ویژگی­هایی چون زودجوشی، پرشوری، هیجانی، شخصیّت برونگرا دارد. در آینه­های ناگهان به خاطر کمال­گرایی، سازمان­یافتگی ذهنی، هدفمندی و واکنش­های اجتماعی، شخصیّت دور­اندیش دارد. در گل­ها همه آفتابگردانند، خلاقیت، تخیّل قوی، اعتقاد به ماوراءالطبیعه، علاقه‌مندی به گرایش­های عرفانی و هنری او را واجد شخصیّت گشوده­ذهن کرده و ویژگی­های بیزاری از رنج­های اجتماعی، عشق­ورزی و مهربانی، شکیبایی، شیفتگی به فضایل اخلاقی در دستور زبان عشق، شخصیّت او را درونگرا و سازگار نموده‌است.