باورهای مهرپرستی در آخرالزمان زردشتی
نویسندگان
1 گروه فرهنگ و زبانهای باستانی، دانشگاه تهران
doi
10.22034/aclr.2023.2006786.1071چکیده
تاریخ جهان در اساطیر ایرانی سه مرحلة اصلی دارد که عبارتند از بندهشن، گمیزشن، وزارشن. بندهشن مرحلة آغاز آفرینش است که هنوز دو اصل خیر و شر جدا از هم هستند، گمیزشن مرحلة اختلاط و ستیز این دو اصل است، و وزارشن مرحلة جدایی این دو اصل از هم با شکست کامل نیروهای شر. از آنجا که این سه بخش سه مرحلۀ اصلی از یک روند هستند و کاملاً به هم مربوط و پیوستهاند، رویدادهای اصلی هیچ یک از این سه را نمیتوان و نباید بدون توجه به دو مرحلة دیگر مطالعه و بررسی کرد؛ این امر در خصوص مرحلۀ اول و سوم بیشتر صدق میکند. فرشگرد دربردارندة وقایعی است که در مرحلة وزارشن روی خواهند داد. در این مقاله فرشگرد را با توجه به رویدادهای مربوط به بندهشن مذکور در برخی متون پهلوی بررسی کردهایم، شواهدی از مهرپرستی رومی را از نظر گذراندهایم، و در پایان به این نتیجه رسیدهایم که آخرالزمان زردشتی بر اساس باورهای مهرپرستی ایرانی تعریف شده است. مهرپرستی دین ایرانیان پیش از دینآوری زردشت بوده، و بسیاری از آموزهها و باورهای این کیش در اوستا و متون پهلوی و همچنین در مهرپرستی رومی باقی ماند.برای گردآوری اطلاعات در این پژوهش از روش کتابخانهای بهره برده شده است، و از شیوة تطبیقیـتحلیلی برای تحلیل اطلاعات.