بررسی نقشمایههای جانوری و گیاهی موجود بر سکههای پادشاهان نخستین ساسانی (از اردشیر اول تا هرمزد دوم)
نویسندگان
1 عضو هیات علمی، گروه زبانهای باستانی و متون کهن، پژوهشکده زبانشناسی کتیبه ها و متون، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
2 عضو هیات علمی و مدیر گروه زبانهای باستانی و متون کهن، پژوهشکده زبانشناسی، کتیبه ها و متون، پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری
doi
10.22034/aclr.2023.2009633.1077چکیده
نقشمایههای حک شده بر سکههای ساسانی حاوی مضامینی هستند که بیانگر فرهنگ، هنر و باورهای رایج درآن دوره است. این نقشمایهها که نمادهای ایزدان باستانی ایران یا برآمده از باور های اساطیری- دینی و هنری آن دوره هستند، به دنبال یک رخداد سیاسی، به صورت کاملا" نمادین، بر تاج های پادشاهان ساسانی ظاهر شدهاند. هدف از این پژوهش بررسی نقوش جانوری و گیاهی بر سکههای نخستین پادشاهان ساسانی و مطالعه و تفسیر نمادین این نقوش است.برخی از پرسشهای مرتبط با این پژوهش به شرح ذیل است: تصویرپردازیهای اساطیری گیاهی و حیوانی در سکههای نخستین شاهان ساسانی چه جایگاهی در باورهای دینی این دوره داشته اند و ارتباط نمادین این نقوش با ایزدان باستانی چیست؟ با بررسی این نقوش میتوان نتیجه گرفت که تحولاتی که در تصویرپردازی سکههای ساسانی بهوجود آمدهاند ناشی از رویدادهای سیاسی-تاریخی آن دورهاند. تصویرپردازیهای حیوانی نیز که در واقع مظاهری از ایزدان زرتشتی چون ورثرغنه، آناهیتا و ... بودند، از زمان بهرام دوم به بعد بر تاجهای شاهان ساسانی نمایان و به یکی از خطمشیهای اصلی هنر ساسانی تبدیل شدند. این پژوهش به روش توصیفی-تحلیلی و بر اساس مطالعات کتابخانهای و میدانی انجام شده است.
