خوانش قرآنی از سرمایه اجتماعی با تأکید بر سوره حجرات

نویسندگان

1 دانشیار علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلام

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن حدیث دانشگاه ایلام

3 استاد علوم قرآن و حدیث دانشگاه ایلام.

doi
10.30497/rc.2017.1996
چکیده

سرمایه اجتماعی از مهم‌ترین نظریات جامعه‌شناسی، مدیریت، علوم سیاسی و... در عصر کنونی است. این مفهوم با تسهیل روابط اجتماعی و کاهش هزینه‌های مبادلاتی کارآیی جامعه را بهبود می‌بخشد؛ از سوی دیگر وجوه گوناگونی مانند: اعتماد، هنجارها و شبکه را‌ شامل می‌شود. پژوهش حاضر درصدد است تا با رویکرد تحلیلی ـ توصیفی و با استفاده از روش، اسنادی و کتابخانه‌ای به تبیین و معرفی مهم‌ترین مؤلفه‌های ساختاری، شناختی و رابطه‌ای سوره حجرات بپردازد. این سوره، در برگیرنده آداب و اصول ارتباطی است که زمینه‌های ارتباط سالم را ترسیم می‌نماید. این مفاهیم، در برگیرنده مهارت‌های ارتباطی و موانع مخرب آن است. مؤلفه‌هایی که در این سوره بدان پرداخته شده، در سطح ساختاری، شناختی و رابطه‌ای؛ تقویت‌کننده سرمایه اجتماعی خواهد بود. مؤلفه‌هایی مانند؛ رعایت ادب و احترام، انجام تمام امور بر اساس معیارهای دینی، پیشی نگرفتن بر دستورات و تعالیم خدا و رسول اکرم (6) در حقیقت همان کنترل و نظارت دائمی افراد توسط خداوند متعال؛ انضباط اجتماعی، اخوت و برادری، وحدت و یکپارچه‌نگری، تحلیل و ریشه‌یابی صحت اخبار، موانع مختل‌کننده و سلبی مانند: سوظن، عیب‌جویی، غیبت، تمسخر، لقب گذاشتن بر دیگران ....