فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر در پی طرح این پرسش‌ها است که رویکرد علمای قدیم‌گرای بخارا در باره‌ی حضور حکومت تزاری در منطقه‌ی آنها چگونه بوده است؟ و چه مناسباتی با آنها و مدنیّت روسی داشته‌اند؟ در پاسخ، علاوه بر معرفی این گروه به عنوان تثبیت یافته‌ترین طبقه از علما در بخارا و تحلیل مبانی اندیشه‌ای آنها، مدعای خود را این گونه طرح کردیم که آنها در عین اتخاذ رویکرد مشیّت‌گرایانه و اعتقاد به حفاظت سرزمینشان توسط مقدسین در برابر روس‌ها، به تحریم همه‌ی عناصر جدید پرداختند. گرچه لازمه‌ی این نوع موضع، اتخاذ رویه‌ی تخاصم با روس‌ها بود؛ اما آنها به دلیل آن‌که اغلب از مقامات حکومتی بودند، در عین عدم پذیرش مدنیّت روسی، برای حفظ مقام خود در مواردی به مماشات با آنها پرداخته و حتی در مواجهه با اصلاح‌طلبان، در مقام دشمنان داخلی به روس‌ها معاونت بسیار رساندند.