فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

جوامع انسانی و محیط با ریسک‌ها و خطرات مربوط به تغییر اقلیم و همچنین تأثیرات ناشی از آن روبه­رو هستند. تغییر در وضعیّت اقلیم به روش­های مختلف و به­طور مستقیم و غیر مستقیم جوامع انسانی را تحت تأثیر قرار می‌دهد، امّا در این میان اجتماعات محلّی به­ویژه بخش کشاورزی، وابسته‌ترین بخش به اقلیم بوده، این ویژگی‌ها اجتماعات محلّی را به محور اصلی بحث‌های سیاسی و پروژه‌های پژوهشی انجام­شده دربارة تغییر اقلیم تبدیل کرده است. در نوشتار پیش رو روش مبتنی بر شاخص برای تحلیل آسیب‌پذیری در رویارویی با تغییرات اقلیمی استفاده شد. با استفاده از مشاهدة میدانی و ابزار پرسش­نامه، آسیب‌پذیری به تغییرات اقلیمی در مناطق هدف در استان کرمانشاه بررسی شد. نوشتار پیش رو در اقلیم نیمه­خشک و با توجّه به شاخص‌های آسیب‌پذیری به تغییرات اقلیمی، درمعرض قرارگرفتن، حسّاسیت و ظرفیت سازگاری بوده است. تغییرات اقلیمی به شیوه‌های مختلف همچون ازدست­دادن زمین‌های کشاورزی، سیلاب، افزایش دما و کمبود آب، بر معیشت مردم اثر گذاشته، و سبب آسیب­پذیری جوامع روستایی شده است. نتایج حاصل از سنجش میزان آسیب‌پذیری اجتماعات روستایی در رویارویی با تغییر اقلیم در سه روستای گاوکل (1/3)، گراوند (93/2) و شهرک هلته (73/2) است، آسیب‌پذیری در این منطقه به­دلیل عوامل غیر اقلیمی مانند موقعیّت جغرافیایی منطقة مورد مطالعه و حسّاسیت به تغییرات اقلیمی و عوامل غیر اقلیمی مانند دارایی‌های معیشتی خانواده‌ها و زیرساخت است و روستای شهرک هلته به­دلیل بالابودن ظرفیت سازگاری، مطلوبیت بیشتری نسبت به دو روستای گاوکل و گراوند داشته است؛ همچنین روستای گراوند با مقدار 16/4 بیشترین آسیب‌پذیری محیطی را دارد. کشورهای دارای سطوح پایین‌تر درآمد، آسیب‌پذیری بیشتر و انعطاف‌پذیری کمتر، و افرادی دارای درآمد بالاتر، آسیب‌پذیر کمتری داشته و مقاوم هستند.