فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

پژوهش حاضر درصدد بررسی تطبیقی مبانی نظری دو مفهوم فره ایزدی و ظل‌اللهی از خلال متون تاریخی و روایی اندیشمندان مسلمان است و در پی پاسخ به این پرسش‌هاست که تشابه و تمایز این دو چیست؟ و آیا می‌توان ظل‌اللهی را در تداوم فره ایزدی دانست؟ برخلاف تصور رایج که این دو اندیشه را از یک جنس بر می‌شمارند، فرض اصلی مقاله، این است که فره ایزدی و ظل‌اللهی، به‌رغم برخی وجوه مشترک، تفاوت‌ها و تمایزات مهمی با یکدیگر دارند. نتایج این پژوهش که با روش مقایسه‌ای و تبیین تاریخی صورت گرفته مشخص می‌کند این‌دو، متعلق به دو منظومه‌ی فرهنگی در تاریخ ایران هستند، که تنها در شرایط خاص دوره‌ی خود، امکان ظهور و بروز داشته‌اند. از این‌رو، فره ایزدی؛ باید در متن فرهنگ سیاسی نظام پادشاهی ایران باستان، و ظل‌اللهی؛ در نظام سلطنت دوره اسلامی فهم شود.