الزامات تحقق بانکداری اخلاقی و اولویتبندی خصوصیات عملیاتی آن متناسب با نظام بانکی ایران
نویسندگان
1 استادیار گروه مالی دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری اقتصاد اسلامی، پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، قم، ایران
doi
10.30497/ifr.2019.2399چکیده
ارزشهای اخلاقی از ارزشهای مورد تأکید اسلام است و یکی از تجربههای موفق که در سالهای اخیر در اقتصاد متداول شکلگرفته، بانکداری جایگزین[i] و بانکداری اخلاقی[ii] است. با عنایت به گستردگی ویژگیهای بانکداری اخلاقی، اجرای کلیه ویژگیها در اقتصاد ایران در کوتاهمدت مقدور نیست، لذا اولویتبندی این ویژگیها برای بانکداری ایران، امری ضروری است. در گام اول این تحقیق با استفاده از مبانی نظری و تجربه بانکداری اخلاقی در دنیا و همچنین استفاده از روش تحلیل محتوا، ویژگی بانکداری اخلاقی دارای اولویت احصاء شد. در گام بعدی تحقیق ویژگی کلیه بانکهای اخلاقی در دنیا موردمطالعه قرار گرفت و بر این اساس ویژگیها تکمیل گردید؛ سپس با بهرهگیری از نظر نخبگان و أخذ نظر آنان از طریق پرسشنامه، موارد قابلاجرا در اقتصاد ایران مشخص و اولویت اجرای آنها تعیین گردید. براساس نتایج حاصل ازنظر نخبگان و تحلیل آرا به روش آزمون دوجملهای، 15 عاملی که تأثیر زیادی بر توسعه اقتصادی دارند، شناسایی شدند. در گام بعدی با توجه به آزمون فریدمن این نتایج اولویتبندی شدند و اولویتهایی که میبایست در نظامبانکی ایران موردتوجه قرار بگیرند، احصاء و اعلام گریدند. با عنایت به نتایج حاصله پیشنهاد میگردد کلیه ویژگیها تحتعنوان سند بانکداری اخلاقی توسط بانک مرکزی تهیه و به بانکهای عامل ابلاغ شود و کلیه بانکها بر این اساس شاخصبندی شوند. همچنین براساس نظرات نخبگان، پیشنهاد میشود بانک مرکزی بهتدریج برای مواردی که در اولویت هشتگانه نخست، مشوقهای عملیاتی در نظر گیرد و سعی نماید بهگونهای برنامهریزی شود که هرسال چهار ویژگی اجرایی شود. [i]. Alternative Banking [ii]. Ethical Bank