تحلیل پیکره‌بنیاد آهنگ گفتار فارسی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه بین‌المللی ‌امام خمینی

2 کارشناس ارشد زبان‌شناسی همگانی، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی

doi
10.22124/plid.2018.9926.1252
چکیده

در این پژوهش، براساس تحلیل پیکره­بنیاد، به بررسی ساخت آهنگ گفتار فارسی در پیکرۀ گفتاری فارسی فارس­دات کوچک پرداختیم. نخست، رفتار آهنگی واژه­های محتوایی مختلف و واژه­های دستوری را مشاهده و تحلیل کردیم. نتایج نشان داد که واژه­های محتوایی، اغلب با تکیۀ زیروبمی و واژه­های دستوری، اغلب بدون تکیۀ زیروبمی تولید می‌شوند اما مقولۀ دستوری واژه­ها بر الگوی تغییرات زیروبمی یا ساخت نواختی آنها تأثیرگذار نیست.بررسی الگوی توزیع دو تکیۀ زیروبمی H*و L*+H در ساخت آهنگ گفتار فارسی نشان داد که تمامی واژه­های فارسی با یک تکیۀ زیروبمی خیزان با ساخت نواختی L*+H تولید می‌شوند و تکیۀ زیروبمی H*  تنها در منحنی زیروبمی واژه­ها با تکیۀ آغازی ظاهر می‌شود، آن­هم فقط زمانی که شرایط زنجیره‌ای لازم برای تظاهر آوایی نواخت L آغازی فراهم نباشد. نتایج تحقیق همچنین نشان داد که زمان­بندی وقوع قلۀ H تکیۀ زیروبمی وابسته به بود یا نبود واژه‌بست در واژه­هاست، بدین صورت که در واژه­های حاوی واژه‌بست، قلۀ H دیرکرد دارد و بعد از زنجیرۀ آواییِ هجای تکیه‌بر واقع می‌شود، ولی در واژه­های فاقد واژه‌بست،H  دیرکردی ندارد و در محدودۀ زنجیرۀ آوایی هجای تکیه‌بر قرار می‌گیرد.