تحلیل عوامل مؤثّر بر پژمردگی شهری در ناحیه 3، منطقة 12، شهر تهران
نویسندگان
1 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 گروه جغرافیای انسانی، دانشکده جغرافیا، دانشگاه تهران، تهران، ایران
doi
10.22126/ges.1970.1154چکیده
با رشد شتابان شهرنشینی و گسترش فیزیکی شهرها، پدیدۀ پژمردگی شهری، بافت مرکزی بسیاری از شهرهای بزرگ جهان توسعهیافته و درحالتوسعه را دربر گرفته است. پژمردگی شهری، تنزّل عملکردی و کالبدی بافت مسکونی و درپی آن، فضای اجتماعی شهر است. هستة مرکزی شهر تهران که در گذشتهای نهچندان دور، از مراکز مهم و پویای این شهر محسوب میشد، اکنون نشانههای پژمردگی شهری را در خود آشکار ساخته است. براساس این، هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی و تحلیل عوامل مؤثّر بر پژمردگی شهری در ناحیة 3، منطقة 12، شهر تهران است. دادههای مورد نیاز با استفاده از پرسشنامة محقّقساخته، بهطور تصادفی ساده از دویست خانوار ساکن در محدودة مورد مطالعه گردآوری شده است. از آزمون آماری تی تکنمونهای برای مقایسة میانگینها، تحلیل عاملی برای کاهش تعداد متغیّرهای مستقل و شناسایی ابعاد پژمردگی شهری و درنهایت از تحلیل رگرسیون برای شناسایی عوامل مؤثّر بر شکلگیری پدیدة پژمردگی شهری در ناحیة 3، منطقة 12 شهر تهران در محیط نرمافزار آماری اِس.پی.اِس.اِس. استفاده شد. یافتههای پژوهش نشان میدهد که براساس ادراک ذهنی ساکنان محلّی و نتایج حاصل از آزمون آماری تی تکنمونهای، ناحیة 3، منطقة 12 شهر تهران دچار وضعیّت پژمردگی شهری شده است. نتایج تحلیل عاملی بیانگر آن است که پژمردگی شهری، پدیدهای چندبُعدی و پیچیده است. درمیان ابعاد گوناگون پدیدۀ پژمردگی، چهار عامل ویژگیهای اجتماعی محلّه، کیفیّت فیزیکی محلّه، کیفیّت مسکن و سرمایة اجتماعی، مهمترین پیشبینیکنندههای پژمردگی شهری در محدودة مورد مطالعه هستند. این چهار عامل، بیش از 67% واریانس پژمردگی شهری را در محدودة مورد بررسی تبیین میکنند.