تحلیل لالایی های گویش قاین از منظر جامعه شناسی زبان
نویسندگان
1 دانشیار زبانشناسی همگانی دانشگاه بیرجند
2 استادیار زبانشناسی همگانی دانشگاه پیام نور، قاین
3 کارشناسی ارشد زبانشناسی همگانی دانشگاه پیام نور
doi
10.22124/plid.2018.9732.1238چکیده
ادبیات شفاهی؛ اشعار، ترانهها، لالاییها، حکایات، ضربالمثلها و ... از نسلی به نسلی میرسند و ثبت و تحلیل آنها اهمیت زیادی دارد، زیرا ما را در شناخت خردهفرهنگها یاری میدهند. تحقیق حاضر چارچوب تحلیلی- کیفی دارد. اطلاعات با روش میدانی و پرسشنامۀ محققساخته گردآوری شدهاست. پرسشنامه مرتبط با مضامین لالاییهای قاین تنظیم، و برای اندازهگیری از مقیاسهای ترتیبی و اسمی استفاده شد؛ متغیرهای تحقیق (جنسیت، مضامین دینی- فرهنگی، موقعیت اجتماعی زنان و شرایط اقلیمی) مقیاس ترتیبی؛ و سؤالات جمعیتشناختی (سن، تحصیلات، شغل، تعداد و جنس فرزندان) مقیاس اسمیاند. لالاییها (692 بیت) با مصاحبه با زنان میانسال و مسن، از شهر قاین و روستاهای اطراف جمعآوری، و پس از پیادهسازی و آوانویسی تحلیل شد. تحلیلهای کمّی و محتوایی نشان داد که در لالایی، مادران، مفاهیم و اعتقادات مذهبی را به کودکان منتقل، و شخصیتهای تأثیرگذار مکتبی را معرفی میکنند. نیز موقعیت اقتصادی- فرهنگی منطقه و دردهای خود را بازگو میکنند. البته، سن، موقعیت اجتماعی و تحصیلات مادران در انتخاب لالایی برای دختر یا پسر تأثیرگذار است.