وجوه کانونی ایرانیّت در متون درسی عصر پهلوی اول (کتب تاریخ، جغرافیا و ادبیات فارسی)
نویسندگان
1 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، ایران. ، m.shakoorghahari@yahoo.com
2 دانشگاه شهید بهشتی
doi
چکیده
دولت مدرن پهلوی اول، سعی در اجرای تغییرات بنیادین در ایدهی ایرانیت قدیم یا ایرانیبودن در افق تاریخی این سرزمین و ایجاد ایدهی ایرانیت جدید بر طبقِ الگویِ ایرانی تجدد داشت. در این مسیر، دستگاههای ایدئولوژیک نظیر نهاد تعلیم و تربیت و ابزارهای آموزشی همچون کتابهای درسی مورد استفادهی این دولت قرار گرفت. مقالهی حاضر برآن است تا با استفاده از روشِ کمی تحلیل محتوا که مبتنی بر آمار و ارقام میباشد، به بررسی وجوه کانونیِ ایرانیت جدید در سه محور اساسی دولت، کشور و ملت بپردازد. به همین منظور، 37 کتاب درسی تاریخ، جغرافیا و ادبیات فارسی عصر پهلوی اول مورد بررسی کمّی قرار گرفته است. یافتههای تحقیق حاکی از آن است که سیاستگذاران آموزشی و مؤلفان کتابهای درسی در انعکاس مفاهیم و مصادیق کانونی ایرانیت جدید بیشترین تأکیدشان معطوف بر وجه دولت بوده و از میان مفاهیم مرتبط با دولت، مفهوم «شاه» با 2353 بار تکرار، بیشترین میزان فراوانی وجه سیاسی ایرانیت جدید را به خود اختصاص داده است.
