مطالعۀ تاریخی سه جفتآوای خاص در گونۀ رودباریِ قلعهگنج (کرمان)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبانشناسی همگانی، دانشگاه سیستان و بلوچستان
2 استادیار فرهنگ و زبان های باستانی دانشگاه شهید باهنر کرمان
doi
10.22124/plid.2018.5677.1050چکیده
در جنوب استان کرمان، گونههای متعددی از رودباری بهعنوان زیرشاخۀ گروه گویشهای بَشکَردی و گویشهای جدید ایرانی غربی جنوبی رواج دارند. سه جفتآوای خاص شامل جفتواکۀ مرکب فرودین [ʊə]-[ɪə]، جفتهمخوان لبیشدۀ [gw]-[xw] و جفتهمخوانِ لرزشی [ɾ]-[r] در واجگان رودباری به کار میروند. پژوهش حاضر به تعیین ارزش واجی آنها در واجگان رودباری امروز، و نیز بررسی تحولات آنها از ایرانی باستان تا رودباری امروز میپردازد. نتایج پژوهش نشان میدهد این سه جفتآوای منحصربهفرد در واجگان رودباری امروز دارای ارزش واجیاند و تحولات تاریخی آنها روندی کاملاً متمایز از زبان فارسی امروز ایران را پشت سر گذاشتهاست. بهعلاوه، در پارهای موارد باید به زبان فرضی رودباری میانه اشاره و به بازسازی واژههای موردنظر در آن پرداخت؛ وگرنه امکان پیگیری روند تحولات تاریخی برخی از آواهای مزبور میسر نیست. همچنین نتایج پژوهش حاضر آشکار میسازد جفتواکۀ مرکب فرودین [ʊə]-[ɪə] فقط مختص چند گونه از بلوچی رایج در ایران نیست، بلکه واجگان گویش رودباری نیز بهرهمند از آنهاست.