بررسی واژههای غریب و نادر گونة هروی کهن و کاربرد آنها در گویش معاصر هرات
نویسندگان
1 استادیار سازمان اسناد و کتابخانۀ ملی ایران
doi
10.22124/plid.2017.2814چکیده
زبان فارسی نو کلیّتی نمودیافته در همة متون و نوشتههای فارسی نیست بلکه در پارهای از حوزههای جغرافیایی با اندک تفاوتهایی در واژه، صرفونحو و آوا، صورتهای کاربردی گوناگونی پیدا کرده که اصطلاحاً به آنها «گونههای زبانی» میگویند. کشف ویژگیهای زبانی هر یک از گونههای کهن و بازجُست آنها در زبان متداول همان حوزه، از پژوهشهای بایستۀ زبانی است. این مقاله کوششی برای نیل به این مهم در حوزۀ هرات و گونۀ هروی کهن است. از آنجاکه طبقاتالصوفیۀ خواجه عبدالله انصاری کهنترین، کاملترین و گفتاریترین متن باقیمانده از فارسی نوین حوزۀ هرات است، کشف ویژگیهای زبانی آن میتواند نمایانگر مشخصات گونۀ هروی کهن باشد که این مهم در قالب اثری از نگارنده منتشر شدهاست. بازجُست واژهها و لغات نادری که در طبقات به کار رفته اما در فارسی معیار امروزی رواج ندارند، در میان واژههایی که امروزه در هرات و شهرهای اطراف آن به کار میروند و تحلیل آنها، موضوع این نوشتار است که با استفاده از مطالعۀ کتابخانهای و در مواردی معدود به کمک برخی شنیدههای میدانی و به روش توصیف و تحلیل محتوا نگاشته شدهاست.