ارزیابی آسیب پذیری محیط زیستی استان لرستان با استفاده از تحلیل تصمیم گیری چندمعیاره
نویسندگان
1 کارشناس ارشد محیط زیست، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
2 استادیار محیط زیست، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
3 استادیار محیط زیست، دانشگاه کاشان، کاشان، ایران
doi
چکیده
محیطزیست و توسعه، دو موضوع اساسی از نگرانیهای جهان هستند. تأثیرپذیری محیطزیست از فعّالیّتهای انسان و افزایش تقاضا در استفاده از منابع، امری است که پژوهشگران را بر آن میدارد تا مناطق آسیبپذیر را شناسایی کرده و در صورت لزوم، اقدام لازم در راستای مدیریت و حفاظت محیطزیست و توسعة پایدار تبیین گردد. در این راستا، شاخص آسیبپذیری محیطزیستی استان لرستان با مشخّصههایی از شرایط طبیعی (توپوگرافی، اقلیم، زمینشناسی، شاخص نرمال پوشش گیاهی و تراکم آبراهه)، محیطی (کاربری سرزمین، شاخص آسیبپذیری دراستیک و فرسایشپذیری) و انسانی (تراکم جادّه، تراکم جمعیّت و محلّ انباشت زبالههای شهری) ارزیابی شد. به این منظور، از دو فرایند تحلیل سلسلهمراتبی و ترکیب خطّی وزنی استفاده شد. نقشههای شاخص آسیبپذیری محیطزیست حاصل از دو روش یادشده، در 5 طبقة آسیبپذیری خیلیکم، کم، متوسّط، زیاد و شدید طبقهبندی شدند. بر پایة نتایج حاصل از روش تحلیل سلسلهمراتبی، 76/1% استان با مساحت 1/482 کیلومتر مربع در طبقة آسیبپذیری شدید قرار گرفت؛ همچنین، بر پایة نتایج حاصل از روش ترکیب خطّی وزنی، 18/14% با مساحت 4/3998 کیلومتر مربع در طبقة آسیبپذیری شدید قرار گرفت.لکّههای داغ در سطح استان، شامل مرکز و جنوب شهرستان الشتر، مرکز و شرق شهرستان خرّمآباد، مرکز و شرق شهرستان بروجرد، مرکز دورود، شمال و شرق الیگودرز و شمال ازنا هستند. در شهرستانهای کوهدشت، رومشکان و دوره به صورت پراکنده و در غرب شهرستان پلدختر و شمال غرب و جنوب غرب نورآباد، به عنوان لکّة داغ شناخته شدند. در نهایت، اولویّت آسیبپذیری منابع آبهای سطحی و زیرزمینی، پوشش گیاهی و خاک در سطح استان مشخّص شد.