تحلیل پایداری و راهکارهای پایدارسازی زمین لغزشها (مطالعه موردی: آزادراه خرّم آباد - پل زال)
نویسندگان
1 دانشآموختة کارشناسی ارشد هیدروژئومورفولوژی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشآموختة کارشناسی ارشد ارزیابی و آمایش سرزمین، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران
3 دانشیار ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
4 دانشآموختة دکتری ژئومورفولوژی، دانشگاه حکیم سبزواری، سبزوار، ایران
doi
چکیده
با توجّه به افزایش روزافزون احداث بناها، جادّهها، راهآهن و غیره در مناطق کوهستانی و پرشیب، لزوم پایدارسازی شیبهای طبیعی و مصنوعی بیش از بیش مورد توجّه قرار گرفته است. روشهای متعدّدی به منظور پایدارسازی شیبها وجود دارد که در تمامی آنها هدف، افزایش نیروهای مقاوم در برابر نیروهای محرّک و در نتیجه افزایش ضریب اطمینان است. هدف ازپژوهش حاضر، محاسبة پایداری دامنههای لغزشی مشرف به جادّه و نقش میخکوبی و تراسبندی در پایدارسازی این دامنهها در 40 کیلومتری ابتدای آزادراهخرّمآباد - پل زال است. در این پژوهش، ابتدا هشت دامنة لغزشی مشرف به جادّه مشخّص شد، سپس تمامی پارامترهای مدل تحلیل پایداری شیب که شامل: cs: چسبندگی خاک، cr: چسبندگی ریشه، φ: زاویة اصطکاک داخلی خاک، γd: چگالی خاک و γw: چگالی مرطوب خاک است. با مطالعات میدانی، نمونهبرداری از خاک و تجزیه و تحلیل توپوگرافی دامنهها استخراج و برای تعیین ضریب پایداری دامنهها، این پارامترها در نرمافزار تحلیل پایداری شیب وارد و میزان ضریب ایمنی برای هر دامنه مشخّص شد. نتایج پژوهش نشان داد کهاحداث جادّه و انجام عملیاتخاکبرداری، سبب قطع جریان رواناب وجریانات زیرسطحی دامنهها شده و این جریاناتبه صورت رواناب در سطح دامنه خاکبرداری وروی جادّه جاری شده و سبب ناپایداری شیبدامنههای خاکبرداری میشود؛ همچنین با استفاده از این مدل میتوان دامنههای ناپایدار را شناسایی و نوع عملیات حفاظتی را برای افزایش ضریب پایداری مشخّص کرد؛ به طوری که عملیات میخکوبی در دامنة شمارة 6 با کلاس آسیبپذیری خیلیزیاد، با موقعیّت جغرافیایی "43'20 °33عرض شمالی و "59'10 °48طول شرقی باعث افزایش ضریب پایداری از مقدار 57/0 به 98/1 و عملیات تراسبندی بر روی این دامنه باعث افزایش ضریب پایداری به مقدار 10/2 شد که در نهایت، میتوان مناسبتترین و بهترین روش را برای انجام عملیات حفاظتی مشخّص کرد.