تأثیر تابش گاما بر خواص فوتولومینسانس نیترید کربن بور و کاربرد آن در دزیمتری

نویسندگان

1 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران

2 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران

3 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی، تهران، ایران

doi
10.22052/rsm.2025.256528.1103
چکیده

در این مطالعه نیترید کربن گرافیتی (g-C3N4) به روش بسپارش تراکمی حرارتی از دی‌سیان‌دی‌آمید تهیه شد. سپس نیترید کربن بور (BCN) با جایگزینی حرارتی اتم‌های کربن با اتم‌های بور زیر ساختار اسید بوریک در g-C3N4 به‌دست آمد. برای بررسی کارایی این ماده به‌عنوان دزیمتر، تغییرات در مشخصه فوتولومینسانس BCN تحت تابش گاما بررسی شد. نمونه‌ها با دزهای 100،50،30 و 200 گری در گاما سل با چشمه کبالت-60 پرتو دهی شدند. تغییرات در طیف فوتولومینسانس نمونه‌های پرتو دهی شده با کمک یک مدل برازش غیر خطی کمی سازی شد. طیف فوتولومینسانس هر نمونه به 6 پیک گوسی تجزیه شد و تفاوت نسبی در پارامترهای هر یک از این پیک‌ها پس از پرتو‌دهی نسبت به نمونه پرتودهی نشده بررسی شد. نتایج نشان داد که تفاوت نسبی در شدت فوتولومینسانس بصورت خطی با دز جذبی تغییر می‌کند و حساسیت آن به دز برای دزیمتری در محدوده 30 تا 200 گری مناسب است. ضریب همبستگی برای منحنی کالیبراسیون 99/0 به‌دست آمد.