فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ارزیابی پایداری حوضة آبخیز به روش اتّحادیة بین­المللی حفاظت از طبیعت، تکنیکی برای درک و اندازه­گیری توسعة پایدار است. این تکنیک، امکان مقایسة شرایط موجود منطقه را با وضعیّت ایده­آل خود، یعنی توسعة کامل انسانی و یک اکوسیستم سالم و مولّد را فراهم می‌آورد. این روش، به صورت هم­زمان، پایداری اکوسیستم و پایداری انسانی را بررسی می­کند. در پژوهش حاضر، پایداری حوضة آبخیز دروک با استفاده از روش اتّحادیة بین­المللی حفاظت از طبیعت، توسّط 7 معیار و 17 شاخص در بخش انسانی و 8 معیار و 18 شاخص در بخش اکوسیستم بررسی شد. در این پژوهش، حوضة آبخیز دروک، به دو بخش با نام­های آق­چشمه و قلعه قافه تقسیم و اندازه­گیری­ها در هر بخش، به صورت مجزّا انجام شد. معیار آموزش و پرورش، مهارت و فقر در هر دو زیرحوضه در شرایط متوسّط است. با افزایش میزان اشتغال جوانان، می­توان باعث کاهش میزان وابستگی و بهبود وضعیّت معیار فقر شد. معیار تأمین و سلامت موادّ غذایی در هر دو زیرحوضه قابل قبول است. معیار عدالت و برابری در شرایط ضعیف و قابل قبول به ترتیب در زیرحوضه­های آق­چشمه و قلعه قافه است. امتیاز نهایی زیرحوضة قلعه قافه برابر با 44 و امتیاز نهایی زیرحوضة آق­چشمه، 61 است. به طور کلّی، امتیاز هر دو زیرحوضه، نشان می­دهد زیرحوضه­ها از نظر پایداری در محدودة متوسّط قرار دارند؛ همچنین، امتیاز نهایی حوضة آبخیز دروک، برابر با 52 است که در محدودة وضعیّت متوسّط است. بررسی شاخص­ها نشان داد، حوضة مورد نظر از لحاظ وضعیّت کاربری و فرسایش نسبت به سایر شاخص­ها در وضعیّت بسیار نامناسبی قرار دارد و این شاخص، بیشترین تأثیر منفی را در حوضة مورد نظر دارد.