اثر پرتو گاما بر روی خواص لایه نازک CdS تهیه شده در سه ضخامت مختلف با روش CBD

نویسندگان

1 مجتمع پژوهشی شمال غرب کشور (بناب)، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

2 مجتمع پژوهشی شمال غرب کشور (بناب)، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

3 مجتمع پژوهشی شمال غرب کشور (بناب)، پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

doi
10.22052/rsm.2026.256523.1111
چکیده

در این پژوهش، لایه‌های نازک نانوساختاری CdS با سه ضخامت مختلف (حدود 88، 140 و 211 نانومتر) به روش حمام شیمیایی تهیه و اثر تابش گاما بر خواص ساختاری و اپتیکی آن‌ها بررسی شد. تصاویر SEM نشان دادند که لایه‌ها سطحی یکنواخت با نانوذرات کروی و توزیع همگن دارند و تابش گاما موجب تغییر شکل ذرات نمی‌شود. الگوهای XRD پیک اصلی را در زاویه حدود 7/26 درجه نشان دادند که مربوط به ساختارهای مکعبی و شش‌ضلعی CdS است و با افزایش دُز تابش شدت پیک‌ها، بدون تغییر در فاز بلوری، افزایش یافت. نتایج اپتیکی نشان داد که با افزایش ضخامت و تابش گاما، شدت جذب افزایش می‌یابد و گاف انرژی کاهش می‌یابد. قبل و بعد از تابش گاف انرژی برای نمونه CdS با ضخامت 09/88 نانومتر در محدوده 06/2- 49/2، برای نمونه CdS با ضخامت 9/140 نانومتر در محدوده 26/2- 45/2 و برای نمونه CdS با ضخامت 211 نانومتر در محدوده 22/2- 41/2 تخمین زده شد. کاهش در گاف انرژی نمونه‌ها می‌تواند مربوط به افزایش اندازه دانه‌ها و در نتیجه افزایش نقص‌ها و ترازهای جایگزیده در ماده باشد. هم‌چنین تغییرات گاف انرژی با دُز تابشی مورد بررسی قرار گرفت.