حالت غیرفاعلی در تالشی: موردی از هم‌آیندی حالت، چندمعنایی و دستوری‌شدگی

نویسندگان

1 دانشیار زبان‌شناسی همگانی دانشگاه بوعلی سینای همدان

2 دانش‌آموخته دکتری زبانشناسی همگانی و مدرس دانشگاه علوم پزشکی تهران

doi
10.22124/plid.2017.2476
چکیده

هم­آیندی حالت هنگامی رخ می­دهد که حالت­های مختلف دستوری در یک صورت واجیِ واحد تظاهر یابند. با آنکه برخی زبان­شناسان بر اتفاقی بودن آن توافق دارند، از دیدگاه درزمانی، صورت واجی مذکور، بازماندۀ یک نظام حالت چندعضوی است که به اعتقاد نگارندگان با وجود تمایزات صوری و نقشی، همگی از یک هستۀ معنایی مشترک برخوردار بوده­اند. در این مختصر برآنیم تا با بررسی نقش­های معنایی متفاوتی که حالت غیرفاعلی در گویش تالشی به نمایش می­گذارد، چندمعنایی را به­عنوان انگیزۀ رخداد هم­آیندی، و نقش معنایی مالک را به­عنوان هستۀ معنایی مشترکی معرفی نماییم که در بازنمایی دیگر حالت­ها دستخوش بسط استعاری شده­است. پیرو رویکرد بسط استعاری هاینه و همکاران (1991) و نقشة معناییِ نروگ و ملچوکف (2009) این روند بسط استعاری و در نتیجه چندمعناشدگی حالت را شاهدی بر حضور فرایند دستوری­شدگی می­دانیم.