ساخت واژگان خویشاوندی تالشی با رویکرد اجتماعی
نویسندگان
1 مدرس دانشگاه فرهنگیان گیلان
doi
10.22124/plid.2017.2478چکیده
واژههای خویشاوندی از اساسیترین عناصر زباناند که به آنها از منظرهای گوناگون نگریستهاند. در این جستار، ضمن گردآوری واژگان خویشاوندی تالشی جنوبی (شفت)، آنها را به بنیادی، ترکیبی، ناتنی و ساختگی بخش کردهایم. ساخت و ارجاعی یا خطابی بودن آنان را بررسیده و از ساختار زبانی راه به ساختار اجتماعی بردهایم؛ استواری یا سستی پیوند خویشاوندی، ارجمندی و بیارجی، خوشایندی یا ناخوشایندی برخی خویشان، جنسیت، برترنهادن خویش پدری یا مادری، ساختار قدرت در خانواده، تأثیر خانوادة گسترده و هستهای بر واژگان خویشاوندی، تنوع واژگانی یا نبود واژه برای برخی خویشان را پژوهیدهایم. شیوة مقاله توصیفی و تحلیلی است، هم از پژوهش کتابخانهای بهره بردهایم، هم میدانی. در تالشی جنوبی شفت پیوند خویشاوندی گسترده و استوار است، الگوی قدرت پدرسالارانه، تنوع واژگانیِ پدر بسیار، و الگوی اقامت پدرمکانی است. جنسیت برجستگی دارد و دگرگونی اجتماعی برخی واژگان خویشاوندی را برانداختهاست. پدر، مادر و خواهر گونة اهریمنی هم دارند. برخی پیوندهای خویشاوندی واژه ندارند و صرفاً توصیف میشوند.