فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در موضوع چگونگی دین و آیین شاهان هخامنشی و مخصوصاً چند پادشاه نخست این سلسله، گفتگوها و اختلاف نظرها در میان پژوهندگان و خصوصاً مورخان و زبان‌شناسان بسیار است. برخی آنان را زرتشتی گفته‌اند و برخی رأی مخالف داده‌ و برخی هم در این معنا راه به دیانت هندوایرانیان برده‌اند. به طور کلی، آنچه در اینباره گفته و رانده‌اند، یا بر شواهد تاریخی تکیه دارد یا بر دلالت‌های زبان‌شناختی و چنین می‌نماید که در این عرصه، کسی به بررسی محتوا و مفاهیم موجود در کتیبه‌های هخامنشی نپرداخته است و آنها را بنا به رویکردی دین‌پژوهانه با مبانی آموزه‌ها یا جان‌مایه‌‌های دین زرتشت مقایسه ننموده است. این همه در حالی است که شعار اصلی و پُربسآمد هخامنشیان که داریوش برای تبیین مبانی مشروعیت خود آن را بر کتیبه‌هایش به یادگار گذاشت و زمین و آسمان و مردم و شادی را آفریدة اهورامزدا اعلام کرد، بر بنیانی عمیقاً زرتشتی تکیه دارد.