بررسی تأثیر پرتودهی با اشعة گاما در بار میکروبی فیلۀ ماهی کفال طلایی (Liza aurata) طی دورۀ نگهداری در یخچال (°C 4+)

نویسندگان

1 گروه شیلات دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه تهران، ایران

2 گروه شیلات دانشگاه خلیج فارس

3 گروه شیلات دانشگاه دریانوردی و علوم دریایی چابهار

doi
10.22059/jfisheries.2013.35461
چکیده

ماهی کفال طلایی (Liza aurata) از جمله ماهیان با ارزش غذایی و اقتصادی دریای خزر است که در استان‌های شمالی ایران به مقدار زیاد صید می‌شود، اما همانند سایر ماهیان در برابر عوامل فساد، به‌ویژه فساد باکتریایی، آسیب‌پذیر است. در این پژوهش کارایی تکنیک پرتودهی با اشعة گاما، به‌منزلة یکی از روش‌های غیر حرارتی فرآوری آبزیان، در کاهش بار باکتریایی و افزایش مدت ماندگاری فیلۀ ماهی کفال طلایی طی 35 روز نگهداری در یخچال (°C 4+) بررسی می‌شود. نمونه‌ها با دُزهای مختلف اشعة گاما (دُزهای 0 (شاهد)، 1، 2، 3، و 5 کیلوگری) پرتودهی شدند و سپس، طی 35 روز نگهداری در یخچال و در فواصل زمانی (تازه) 1، 5، 10، 15، 20، 25، 30، و 35 روز مورد آزمایشات میکروبی (شامل اندازه‌گیری بار باکتریایی کل، سودوموناس‌ها، باکتری‌های تولیدکنندۀ اسید لاکتیک، باکتری‌های تولیدکنندۀ گاز H2S، و انتروباکتریاسه) قرار گرفتند. نتایج آنالیز عوامل میکروبی گوناگون نشان داد که فیلۀ ماهی کفال طلایی بدون مواجهه با اشعة گاما (شاهد) به مدت 10 روز قابلیت مصرف دارد، اما زمانی که در معرض اشعة گاما قرار گیرد، قابلیت ماندگاری آن برای مصرف‌کنندگان افزایش می‌یابد (P<0.05) که میزان آن به شدت دُز به‌کار رفته بستگی دارد. نتایج نشان داد که از بین دُزهای مورد استفاده دُز 3 کیلوگری برای کاهش بار باکتریایی و افزایش مدت نگهداری فیلۀ ماهی کفال طلایی در دمای یخچال بهترین نتیجه را به‌دنبال داشته است و بنابراین، استفاده از آن برای حصول به منظور فوق در فیلۀ ماهی کفال طلایی در شرایط یخچال پیشنهاد می‌شود.