پارس به چه معنی است؟

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ دانشکده ادبیات و علوم انسانی،دانشگاه خوارزمی

2 عضو هیئت علمی پژوهشکده زبانشناسی کتیبهها و متون پژوهشگاه میراث فرهنگی

doi
چکیده

جستار این مقاله بررسی معنی واژه پارس است. در برخی از لغت‌نامه‌ها علاوه بر اینکه پارس در مفهوم قوم پارسیان، و محل استقرار آنها  بیان شده است، به معنی «پارس کردن» نیز آمده است. از اینرو این مقاله به دنبال آن است که  مدارک و شواهد را بررسی کند تا به استناد منابع در دسترس، معنی واقعی این واژه مشخص شود. نتیجة بررسی هیچ منبع و مدرک مستندی را که نمایانگر مفهوم این واژه باشد در اختیارمان قرار نداده است. اما پارس در  منابع متعددی به معنی قوم و قبیله پارسیان، استان فارس و سرزمین ایران آمده است. پارس نام قوم پارسیان (هخامنشیان) است که در کتیبه‌های هخامنشی در مفهوم «قبیله پارسی» به کار رفته‌ است. این نام ابتدا به محل شکل‌گیری حکومت پارسیان، که حدود استان فارس فعلی است، اطلاق می‌شد و با قدرت گرفتن هخامنشیان و توسعة قلمرو آنان، به کل سرزمین ایران و قوم ایرانی داده شد. واژة «پارس» در گذر زمان جای خود را به تلفظ عربی این کلمه یعنی«فارس» داده است. معانی دیگری که به قرینه می توان برای واژة پارس بیان کرد از این قبیل‌اند: محل استقرار، جنگجو، پهلوان و گرز افکن.