بازپژوهی امکان و روایی انتشار اکاذیب از دیدگاه فقه امامیه

نویسندگان

1 دانشجوی دکترای فقه و حقوق اسلامی دانشگاه فردوسی مشهد

2 استاد تمام گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد تمام گروه فقه و حقوق اسلامی، دانشگاه فردوسی مشهد

doi
10.30497/rc.2014.1551
چکیده

  امروزه انتشار اکاذیب در رسانه‌‌‌ به‌عنوان نهاد اصلی نمایشگر مواضع دینی حکومت اسلامی از حالت سادۀ گذشته، فراتر رفته و صرفاً با مراجعه به آنچه در کتب فقهی در زمینه کذب و دروغ‌گویی و یا حتی مفاهیم ضاله مطرح گردیده که ناظر به فضای ارتباطات فردی و شخصی است، نمی‌‌‌توان به تبیین حکم شرعی و تحلیل فقهی همه‌جانبه این مسئله به‌خصوص در فضای رسانه‌‌‌های گروهی، نائل شد. مقالۀ حاضر در پاسخ به چالش‌‌‌هایی که در باب ترویج اکاذیب به‌عنوان یکی از مصادیق مضلّات محرّمه در حوزه رسانه وجود دارد، در پی اثبات فرضیاتی است که عبارت‌اند از: الف. نشر اکاذیب از طریق رسانه‌‌‌های خبری و در سطح عمومی فقط در صورت ضرورت و اضطرار رواست و برای ایجاد اصلاح بین گروه‌‌‌ها و احزاب و... یا مصالح مسلمین یا فریفتن دشمن در فرض تشویش اذهان شهروندان حکومت اسلامی روا نیست. ب. تمامی تولیدات رسانه‌‌‌ -چه در قالب خبر چه در غیرقالب خبر- می‌‌‌توانند ظرف نشر اکاذیب باشند. ج. انتشار اخبار مشکوک در برخی موارد رواست. د. در برخی موارد مبالغه و بزرگ‌نمایی رسانه‌‌‌ها نشر اکاذیب به حساب نمی‌آید.