فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رسوب معلّق به عنوان یک جزء مهمّ هیدرولوژیکی، ژئومرفولوژیکی و اکولوژیکی، عامل مستقیم ناپایداری رودخانه‎ها شناخته شده است؛ بنابراین، شناخت تغییرپذیری آن در رودخانه‎ها برای مدیریت منابع آب و مسائل محیط‎زیستی امری ضروری است. به این منظور، تعداد پنج رگبار طی یک دورة 4 ماهه در سال 1395-1394 در رودخانة مِرِگ نمونه‎برداری و تجریه و تحلیل شدند. نمونه‎برداری‎ها، در فواصل زمانی دو تا چهار ساعته انجام گرفت و میزان غلظت رسوب معلّق در آزمایشگاه با استفاده از کاغذ صافی به دست آمد. تخمین تغییرات زمانی رسوب معلّق طی رگبار با استفاده از منحنی‎های سنجة رسوب صورت گرفت. رویکردهای مختلفی از جمله تهیّة منحنی سنجة رسوب بر اساس الگوی حلقه‎های رسوبی، تفکیک هیدرولوژیکی و مقیاس فصلی به کار گرفته شد. رگبارهای اندازه‎گیری‌شده دارای مقادیر دبی پیک از 38/1 تا 40/49 متر مکعب بر ثانیه بودند که دامنة مناسبی از دبی‎های پیک کم تا زیاد در این رودخانه را پوشش می‎دهد. همچنین غلظت رسوب حداکثر اندازه‎گیری‌شده در این رگبارها نیز از حداقل 1 تا حداکثر 2/15 گرم بر لیتر به دست آمد. میانگین بار رسوب معلّق در دورة مطالعاتی 15919 تن بوده است. اندازه‎گیری رسوب معلّق طی دو فصل زمستان و بهار در حوضة مورد مطالعه نشان داد که میزان تولید و انتقال رسوب در بهار بیشتر از زمستان است. روابط برازش‌شده بر تمامی منحنی‎های سنجه معتبر و دارای ضریب تبیین بالای 5/0 و خطای تخمین زیر 50% بودند. نتایج این پژوهش نشان می‎دهد که منحنی سنجه در رودخانة مِرِگ می‎تواند تخمین قابل قبولی از بار رسوب معلّق بدون نیاز به طبقه‎بندی یا تفکیک داده‎ها ارائه دهد.