تحلیل روابط ابرناکی شبانه و رخداد شب‌های گرم در ایران مرکزی

نویسندگان

1 دانشیار اقلیم‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استادیار هواشناسی، مرکز پیش‌بینی سازمان هواشناسی کشور، تهران، ایران

3 دانشیار اقلیم‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

4 دانشجوی دکتری آب‌وهواشناسی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
چکیده

شب، برای ساکنان ایران مرکزی به‌ویژه در دورة گرم سال، فرصتی برای استراحت و حتّی تکمیل فعّالیّت‌های روزانه مانند کشاورزی است. انگیزة انجام پژوهش حاضر، گرمایش جهانی آب‌وهوا و به دنبال آن افزایش کمینه‌های دما بود تا مشخّص شود ویژگی‌های کمّی شب‌های گرم در ایران مرکزی کدام است؟ و این شب‌ها به لحاظ مکانی – زمانی، چه روابطی با ابرناکی شبانه دارد؟ بدین منظور با استفاده از کمینه‌های روزانة دمای بازة 22 ژوئن تا 22 سپتامبر، متعلّق به 7 شهر برگزیده طی سال‌های 1978 تا 2009، آستانة دمای 4/25 درجة سلسیوس تعیین شد تا بر پایة میانگین صدک‌های 99 ام و نیز مقادیر ابرناکی شب‌های گرم، روابط آماری این دو متغیّر بررسی شود. نتایج نشان داد که 49، 31 و 25% از تغییرات مقادیر دمای شب به ترتیب برای شهرهای یزد، کاشان و سمنان متأثّر از ابرناکی شبانه000/0> است. شهر بم، با بیشترین فراوانی شب‌های گرم (در برخی سال‌ها تا 90 شب)، بیشترین ابرناکی شبانه و شهر کرمان با کمترین فراوانی شب‌های گرم، کمترین ابرناکی شبانه را داشت. همچنین نتایج، افزایش تدریجی فراوانی شب‌های گرم و ابرناکی شبانه را برای همة شهرها به‌جز اصفهان و کرمان تأیید کرد.