ویژگیهای زبانی و محتوایی دوبیتیهای عامیانة تالشی جنوبی
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه گیلان
doi
چکیده
دوبیتی، شعر عامیانة چهارمصرعی، متداولترین قالب شعری ایرانیان است و آن را بازماندة شعر هجایی دورة ساسانی میدانند. دوبیتی از دیرباز با موسیقی همراه بودهاست و این نیز از قدمت آن حکایت دارد. به دوبیتی فهلویات نیز گفتهاند. دوبیتی زبانی عامهفهم، وزنی ساده و ساختاری روان دارد و با احساس، اندیشه و زندگی اقوام گره خوردهاست. از اینرو، با بررسی دوبیتیهای هر قومی میتوان به فضای فکری، روحی، واژگانی و زبانی آن قوم پی برد. در این مقاله، بیستوچهار دوبیتی از مجموعة چهارصد دوبیتیِ جمعآوریشدة بخشی از قوم تالش را از نظر زیباشناختی، زبانی و محتوایی بررسی میکنیم. این دوبیتیها نمایندة تمامیِ دوبیتیهای جمعآوریشدهاند. اغلب دوبیتیها دستمایة موسیقی و آواز بودهاند، از نظر زبانی متحول شدهاند، و واژهها و ترکیبهای قدیمی کمتر در آنها دیده میشود.