نگرشی بر جغرافیای اداری ایالت پارس در دوره ساسانی
نویسندگان
1 دانشگاه تهران ، J.Gholami@ut.ac.ir
2
3
doi
چکیده
پژوهش حاضر از جمله، نخستین تلاشهایی است که برای روشنشدن وضعیت جغرافیایِ اداری ایالت پارس در دورهی ساسانی، صورت گرفته است. ایالت پارس، نه تنها مرکزیت مذهبی و سیاسی ساسانیان محسوب میشد، بلکه یکی از مناطق مهم و راهبردی به لحاظ اداری نیز به حساب میآمد. علاوه بر متون دستِ اول تاریخی و کتیبههای پهلوی دورهی ساسانی، جغرافینگاران قرون اولیه اسلامی نیز توصیفاتی از تقسیمات اداری ایالت پارس به دست میدهند. با این رویکرد، میتوان تصویری از نظام اداری پارس به عنوان زیر مجموعهای از نظام اداری سرزمین ساسانی را در حد امکان بازسازی کرد. نتایج پژوهش، نشان میدهد که ایالت پارس دارای نظام اداری سازمانیافته به تناسب تقسیمات کشوری و دارای ساختاری سلسله مراتبی بوده است. چنانچه هر یک از واحدهای اداری این نظام سازمانیافته، به فراخور گستره جغرافیایی و کارکرد سیاسی، حائز درجهای از اهمیت بوده و تحت نظارت مقامی خاص اداره میشد. روش بهکار رفته بهمنظور دستیابی به نتایج مطلوب و منسجم، استفاده از منابع دستاول تاریخی، علاوه بر بهرهگیری از پژوهشهای تاریخیِ مستند میباشد.