اندازه گیری آهنگ انتشار سطحی رادون از مصالح ساختمانی منطقه مشهد- خراسان- ایران

نویسندگان

1 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

2 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 گروه فیزیک، دانشکده علوم پایه، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

doi
10.22052/rsm.2025.255130.1072
چکیده

انتشار گاز رادون از خاک، آب و مصالح ساختمانی در محیط­‌های بسته باعث قرار­گیری ساکنین در معرض این گاز رادیواکتیو می‌­شود. اگر­چه بشر از مصالح ساختمانی به‌­عنوان محافظ در برابر تشعشعات طبیعی فضای باز (زمینی و کیهانی) استفاده می­‌کند، لیکن ترکیب­‌های رادیونوکلئیدی منتشر شده از برخی مصالح ساختمانی به‌کاررفته در ساختمان­‌ها، باعث افزایش غلظت رادون داخلی می­‌شود؛ بنابراین اندازه­‌گیری میزان انتشار رادون از مصالح ساختمانی، از منظر بهداشت عمومی اهمیت فراوانی دارد. همچنین با این‌که رادون مهم‌ترین عامل و منبع پرتوگیری طبیعی است و سطح بالای غلظت آن در هوای داخلی محیط‌­های بسته می‌­تواند خطری قابل‌توجه برای سلامتی ایجاد کند، لیکن دختر هسته‌­های اصلی رادون، Po 214 و Po 218 نیز نقش به سزایی در بروز سرطان ریه در انسان دارند. در حال حاضر، توجه به میزان انتشار رادون از مصالح ساختمانی و ارزیابی و کنترل غلظت رادون در محیط‌­های داخلی، اهمیت ویژه­ای دارد. در این پژوهش، ضریب انتشار سطحی رادون از سه نمونه مصالح ساختمانی پرکاربرد در منطقه خراسان با به‌کارگیری روش فعال و استفاده از  محفظه بسته و دستگاه رادون سنج 1689 Sarad-RTM اندازه­‌گیری و محاسبه گردید. نتایج به‌دست‌آمده برای آهنگ انتشار سطحی گاز رادون در این نمونه­‌ها، از محدوده مقادیر ناچیز غیرقابل‌تشخیص تا Bqm-2h-1  95/1 متغیر است که بیشترین آن در نمونه سنگ‌­های گرانیتی و کمترین آن در نمونه آجر سفالی اندازه‌­گیری گردید. نتایج این پژوهش می‌تواند کمک مؤثری در انتخاب مصالح ساختمانی مناسب برای محیط داخلی امن ساکنین پیشنهاد دهد.