ارزیابی خطاهای انسانی اپراتورهای اتاق کنترل یک رآکتور تحقیقاتی 5 مگاواتی با استفاده از روش رویکرد قاعده‌مند پیش‌بینی و کاهش خطای انسانی (SHERPA)

نویسندگان

1 گروه مهندسی هسته‌ای، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

2 گروه مهندسی هسته‌ای، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

3 پژوهشگاه علوم و فنون هسته ای، پژوهشکده رآکتور و ایمنی هسته ای، تهران ایران

doi
10.22052/rsm.2025.255166.1074
چکیده

عامل انسانی اصلی‌­ترین نقش را در بروز حوادث دارد. یکی از سیستم­هایی که بروز انسانی خطاهای در آن می­تواند به حادثه‌­ای فاجعه‌بار منتهی شود رآکتورهای هسته­ای است. این مقاله با هدف بررسی ارتباط بین حوادث و خطاهای انسانی و فرآیندی اتاق کنترل یک رآکتور تحقیقاتی 5 مگاواتی از نوع استخری انجام شده است. پس از مصاحبه با اپراتورهای اتاق کنترل، شغل‌­ها مشخص و با روش سلسله مراتبی وظایف، تجزیه و تحلیل شدند. با استفاده از روش SHERPA خطاهای انسانی در اتاق کنترل مورد بررسی قرار گرفتند. یافته­‌ها نشان دادند که بیشترین مورد خطا مربوط به درک و تشخیص وضعیت بوده و مشاهده و جمع­‌آوری اطلاعات در رده دوم قرار گرفته است. به‌منظور کاهش خطای انسانی، بهبود عملکرد پرسنل و جلوگیری از بروز خطای ناشی از عوامل انسانی، راه­کارهای کنترلی از جمله دستورالعمل­‌های کاری مناسب، ارتقاء کیفیت آموزش پرسنل و رعایت ضوابط و مقررات ایمنی پیشنهاد می‌گردد.