معرفی سرودههایی از شاخة ادبیات شفاهی ایران: سهخشتیهای کُرمانجی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه سیستان و بلوچستان
doi
چکیده
در این مقاله، سرودههایی متعلق به خانوادة ادبیات شفاهی ایران از منظر برونمتنی و درونمتنی معرفی میشود. سهخشتیهای کرمانجی، سرودههایی سهمصراعیاند که سابقة آنها به ادبیات دورة پیشااسلامی میرسد اما هنوز در شاخة ادبیات شفاهی منطقة خراسان سروده و خوانده میشوند. در زبان کرمانجی، سهخشتیها را عمدتاً به آواز میخوانند و همین امر سبب افزودن پارههایی بر اصل سه مصراع میشود. این پارهها بیشتر کارکرد موسیقایی دارد و غالباً برای سازگارشدن سهخشتیها با دستگاههای موسیقایی به آنها افزوده میشود اما غیر از این، کارکرد معنایی ـ عاطفی هم دارند. ما پس از بررسی 304 سهخشتی، آنها را از جهت موسیقایی و زمینة معنایی ـ عاطفی بررسی خواهیم کرد. ضمن اینکه پیش از آن نشان میدهیم رابطة این سرودهها با ادبیات دورة پیشااسلامی چگونه است. در بخش پیشینة تحقیق و وجه تسمیة این قالب نیز نشان خواهیم داد که چه تحقیقاتی در این مورد تاکنون انجام شدهاست.