دربارۀ ساخت و ریشهشناسی چند فعل تالشی
نویسندگان
1 استادیار فرهنگ و زبانهای باستانی دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا
2 استادیار زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد آستارا
doi
چکیده
تالشی از گویشهای ایرانی شمال غربی به شمار میآید که در حاشیۀ دریای خزر رواج دارد. جستارِ پیشِ روی پس از اشارهای مختصر دربارۀ ساختِ فعل در تالشی، به بررسی ریشهشناختیِ 14 فعل از تالشی مرکزی پرداختهاست. دادههای تحقیق و ضبط آنها براساس تلفظِ رایج در تالشی مرکزی است. در مدخلِ هر فعل، نخست مادههای مضارع و ماضی تالشی آورده شده، سپس برپایة برابر یا همریشة واژه در دیگر گویشها و زبانهای ایرانی و نیز زبانهای هندواروپایی، به ریشهشناسی واژه و بازسازی صورت ایرانی باستان و هندواروپایی آغازین آن پرداخته شدهاست، سپس براساس شواهد موجود، ساختِ اشتقاقی فعل و دگرگونیهای آواییِ انجامگرفته بر روی مادههای آن توضیح داده شده، همچنین روندِ تحول تاریخی واجهای تالشی در برخی از افعال منتخبِ این مقاله، از دورۀ ایرانی باستان تا ریختِ امروزین بررسی شدهاست.