بازخوانی رویکردهای فکری و سیاسی خلیل ملکی (با تکیه بر فعالیت وی در آستانه ملی شدن صنعت نفت)
نویسندگان
1 دانشگاه شهید بهشتی ، soleimanyk@gmail.com
2 دانشگاه الزهرا
doi
چکیده
خلیل ملکی به عنوان رهبر فکری معنوی حزب زحمتکشان ملت ایران (نیروی سوم) و به عنوان یکی از شخصیتهای مؤثر در تاریخ معاصر ایران، از جمله کسانی بود که قلم و گفتار وی همواره در جهت تبیین و ارائه راهحلهایی به منظور بهبود وضعیت جامعه بوده است. او به پشتوانه آگاهی سیاسی که محصول فعالیتهای حزبی و شرکت در بحثهای ایدئولوژیک و فکری بوده، توانست ساختار نهضت ملی شدن صنعت نفت را با ارائه چارچوب فکری و ایدئولوژیکی تحلیل کند و راهکارهایی برای عدم تکرار اشتباهات رهبران نهضت نشان دهد. در این مقاله، سعی شده است تا بر اساس آثار به جا ماندهی وی، در قالب مقالاتی در روزنامهی شاهد، خاطرات و آثار چهرههای معاصر وی و تحقیقاتی که درباره او به چاپ رسیده، به ارزیابی پارهای از تأثیراتی که نظریهپردازی و نوشتارهای سیاسی خلیلملکی در فهم و درک رویدادهای سیاسی ایران در دوره ملی شدن صنعت نفت مؤثر بوده است، بپردازد. مسأله مورد توجه، بازخوانی رویکردهای فکری و سیاسی خلیلملکی میباشد که در بسیاری از منابع تحقیقی، او را با ارائه «نظریه نیروی سوم» بازشناختهاند. گرچه آثار بسیاری در راستای «نیروی سوم» ملکی به نگارش درآمده، اما این مقاله صرفا دیدگاه فکری و سیاسی وی را دربارهی نهضت ملی شدن صنعت نفت مورد مطالعه قرار میدهد.
