مطالعه‌ی مؤلفه‌های حقوق زنان در کتاب‌های علوم اجتماعی مقطع متوسطه‌ی ایران

نویسندگان

1 استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت، گروه علوم تربیتی. مرودشت

2 استاد یار دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت. گروه علوم تربیتی. مرودشت

3 کارشناس ارشد برنامهریزی درسی. دانشگاه آزاد اسلامی واحد مر ودشت

4 مدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد مرودشت. گروه علوم تربیتی. مرودشت

doi
چکیده

این پژوهش با هدف بررسی میزان توجه به حقوق زنان در محتوای دروس علوم اجتماعی دوره‌ی متوسطه‌ی ایران انجام شده است. در این پژوهش از روش توصیفی جهت مشخص نمودن مؤلفه‌های حقوق زنان و از روش تحلیل محتوا بمنظور بررسی و تحلیل محتوای دروس علوم اجتماعی دوره‌ی متوسطه‌ی کشور استفاده شده است. جامعه‌ی آماری پژوهش در بخش تحلیل، محتوای دروس علوم اجتماعی دوره‌ی متوسطه‌ی کشور بوده که از این جامعه، کتاب-های درسی مطالعات اجتماعی سال اول، جامعه‌شناسی (1) و (2) دوره‌ی متوسطه برای مطالعه انتخاب شده است. ابزار گرد‌‌آوری داده‌ها، سیاهه‌های تحلیل اهداف، تحلیل محتوای کتاب‌های درسی و تحلیل تصاویر بود که پس از مطالعه‌ی مبانی نظری تهیه و تدوین گردید. روایی آن به وسیله‌ی متخصصان و پایایی سیاهه با روش آلفای کرونباخ محاسبه گردید و مقدار 82/. درصد بدست آمد که با استفاده از مجذور خی دو درصدگیری شده است. واحد تحلیل، جملات مندرج در متن کتاب‌های درسی، متن اهداف و هم‌چنین، تصاویر بوده است. در بخش تحلیل محتوا مهم‌ترین یافته‌ها نشان دهنده‌ی آن بود که در مجموع بخش اهداف، 43/3 درصد به مؤلفه‌های حقوق زنان توجه شده است و در کتاب‌های درسی 86/. توجه شده که کم‌تر از 1 درصد بوده است. در مجموع بیش‌ترین میزان توجه مربوط به بعد شناختی در ارتباط با مؤلفه‌های حقوق زنان بوده است و سایر ابعاد عاطفی و عملکردی نادیده گرفته شده‌‌اند. در مجموع، به مؤلفه‌های فراهم کردن محیط تواناساز برای زنان و حق زن بر دارایی شوهر و رضایت در ازدواج کاملاً بی‌توجهی شده است و از مجموع تصاویر مندرج در کتاب‌های درسی 25 درصد به مؤلفه‌های حقوق‌زنان توجه شده است.