تبیین بنیانهای نظری حاکم بر «ارزشهای خبری» و «نظریة استفاده و خشنودی»؛ مقدمهای بر مطالعة بومی خبر
نویسندگان
1 استادیار دانشکدة معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)
2 دانشجوی دکتری، دانشکدة معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات دانشگاه امام صادق(ع)
doi
10.30497/rc.2013.1304چکیده
پس از دهة 1960 شاهد مطرح شدن فهرستهای مختلف و متنوع ارزشهای خبری در ارتباطات هستیم. در این مقاله، پس از بررسی تحلیلی-مقایسهایِ فهرستهای گوناگون ارزشهای خبری در پنج دهة اخیر، فهرست منتخب و پیشنهادی نگارندگان که سعی شده، جامع فهرستهای پیشین باشد، جهت تحلیلهای پسینی ارائه میگردد. پس از آن نشان میدهیم، که مسألة ارزشهای خبری در رسانهها (فضای عملی ارتباطات) و علوم ارتباطات (فضای علمی ارتباطات) مبتنی بر نظریة استفاده و خشنودی در حوزة نظریههای مخاطبشناسی میباشد؛ سپس به تبیین بنیانهای فلسفیِ نظریة «استفاده و خشنودی» پرداخته و در این راستا، نگاه انسانمحورانه (اومانیسم) و سرمایهسالارانه (کاپیتالیسم) به عنوان دو بنیان نظری حاکم بر نظریة استفاده و خشنودی، مطرح میشود. در پایان با توجه به مطالعة موردی تأثیر جهانبینیهای غالب مدرنیسم بر نظریة استفاده و خشنودی، بر ضرورت داشتن نگاه انتقادی در مواجهه با علوم ارتباطات در تولید علوم ارتباطات اسلامی و اخذ رویکرد محتاطانه و گزینشی در بهرهگیری از الگوهای عملیاتی علوم ارتباطات همچون ارزشهای خبری در جامعة اسلامی تأکید میورزیم.
