تصویر زن مسلمان در کاریکاتورهای غیرمسلمانان؛ نشانهشناسی کاریکاتورهای پایگاه الکترونیکی «تونپول» ذیل موضوع زن مسلمان
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت رسانه و ارتباطات، دانشگاه پیام نور
2 کارشناس ارشد علوم اجتماعی، دانشگاه تهران
doi
10.30497/rc.2013.1308چکیده
از نگاه پسااستعماری ذهنیت غرب در مورد آنچه که شرق میداند، تصویری دارای اعوجاج و دور از حقیقت است؛ شناختی که بهتبع آن، غرب را در کنشهایش نیز به همان خطاها آلوده میکند. هنر نیز فارغ از این تمایزگذاریهای میان خود و دیگری مستتر در گفتمان پسااستعماری نیست. نقش آن روی سکه خود در هر هنری دیگری است که انکار و طرد میشود. در این میان، مضامین هنرهای تصویری از آن رو که تصویر صدق و کذب ندارد و گویا عین حقیقت است، کمتر مورد واکاوی مخاطبان قرار میگیرد. در این تحقیق، کاریکاتورهایی که غیرمسلمانان از زن مسلمان کشیده بودند، با نشانهشناسی بهعنوان روشی با قابلیت ترجمه تصویر به یک جمله خبری که پس از این تبدیل، تصویر قابلیت صدق و کذب مییابد، رمزگشایی شد و کاریکاتور بهعنوان انتزاعیترین و طنزآمیزترین هنر تصویری از منظر نظریة پسااستعماری قرائت شد. مطالعة نمونة تحقیق و تحلیل دادهها نشان داد این تصاویر به بازتولید یک «دیگری» منفعل و ناآگاه و عقبافتاده و همواره در نقش یک ابژه جنسی منتهی شده است و نگاه آن منطبق با مؤلفههای مطالعات پسااستعماری بوده است.