روانسنجی مقیاس تصویری ارزیابی شایستگی‌های حرکتی پایه ادراک شده کودکان: SEMOK-1-2

نویسندگان

1 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه یزد، بخش علوم ورزشی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه یزد، بخش علوم ورزشی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه یزد، بخش علوم ورزشی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

4 گروه رفتار حرکتی و روان شناسی ورزشی، دانشکده علوم ورزشی، دانشگاه اراک، اراک، ایران

5 گروه مدیریت آموزشی، دانشکدة روانشناسی وعلوم تربیتی، دانشگاه سمنان، سمنان

doi
10.22034/mmbj.2025.67091.1174
چکیده

هر دو شایستگی‌های حرکتی واقعی و ادراک شده نقش مهمی در تحقیقات رشد حرکتی و رشد فیزیکی و روانی کودکان دارند. علیرغم اهمیت این موضوع در کودکان خردسال، ابزارهای بسیار کمی در این حوزه وجود داشته و برخی نسخه‌های متنی فاقد توجیه برای درک کودکان در سنین پایین‌تر است. هدف مطالعه، روان‌سنجی ابزار شایستگی‌های حرکتی پایه ادراک شده در کودکان پایه اول و دوم دبستان (SEMOK-1-2) بود. این مقیاس هشت گویه‌ای دو بعد حوزه‌های شایستگی «حرکت خود» و «حرکت شی» ارزیابی می‌کند. تعداد 187 کودک 8-6 ساله پایه اول و دوم ابتدایی (79 دختر و 108 پسر) به روش خوشه‌ای چندمرحله‌ای انتخاب و مقیاس هشت سؤالی شایستگی حرکتی ادراک شده را تکمیل کردند. برای تعیین پایایی پرسشنامه از ضریب آلفای کرونباخ و برای تعیین روایی ابزار از روایی سازه به روش تحلیل عاملی تأییدی استفاده شد. ضریب آلفای کرونباخ و نتایج تحلیل عاملی تأییدی نشان داد که نسخۀ فارسی این پرسشنامه از ساختار دو عاملی (هشت سؤالی) پرسشنامۀ اصلی حمایت می‌کند و دارای همسانی درونی مطلوبی است. شاخص‌های برازش دارای مقادیر قابل قبولی بود. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد نسخۀ فارسی مقیاس تصویری «شایستگی حرکتی پایه ادراک شده در دوره کودکی» روایی و پایایی قابل قبولی داشته و می‌‌تواند برای ارزیابی شایستگی‌های حرکتی ادارک شده در زمینه تربیت بدنی استفاده شود. بنابراین به معلمان ورزش و مربیان توصیه می‌شود از این ابزار برای ارزیابی شایستگی حرکتی ادراک شده کودکان کلاس اول و دوم ابتدایی استفاده کنند.