اثربخشی درمان گروهی شناختی-رفتاری بر استرس و اعتماد به‌نفس ورزشکاران حرفه‌ای آسیب‌دیده

نویسندگان

1 گروه رفتار حرکتی- دانشکده تربیت بدنی- دانشگاه تبریز- تبریز- ایران

2 گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

4 گروه رفتار حرکتی و روانشناسی ورزشی، دانشکده تربیت بدنی و علوم ورزشی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22034/mmbj.2026.67024.1172
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی اثربخشی درمان گروهی شناختی-رفتاری بر استرس و اعتماد به‌نفس ورزشکاران حرفه‌ای آسیب‌دیده بود. در این مطالعه نیمه‌آزمایشی، ۳۲ ورزشکار آسیب‌دیده به روش نمونه‌گیری در هدفمند انتخاب و به‌صورت تصادفی در دو گروه ۱۶ نفره آزمایش و کنترل قرار گرفتند. گروه آزمایش تحت ۸ جلسه ۹۰ دقیقه‌ای درمان گروهی شناختی-رفتاری قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه‌های استرس ادراک شده کوهن و عزت نفس آیزنک بود که در سه مرحله پیش‌آزمون، پس‌آزمون و پیگیری دو ماهه تکمیل شد. نتایج تحلیل واریانس با اندازه‌گیری مکرر نشان داد اثر اصلی گروه بر متغیرهای استرس(13.984F=، 0.002p=،0.332η²=) و اعتماد به‌نفس(21.125F=، 0.001p=، 0.585η²=) معنی‌دار است. همچنین اثر تعامل گروه × زمان برای استرس(7.460F=،0.001p= )و اعتماد به‌نفس(14.445F=، 0.001p=) معنی‌دار بود. مقایسه‌های زوجی در گروه آزمایش کاهش معنی‌دار استرس را از پیش‌آزمون به پس‌آزمون با میانگین تفاوت 7.818 (0.001p=) و افزایش معنی‌دار اعتماد به‌نفس را از پیش‌آزمون به پس‌آزمون با میانگین تفاوت 1.667 (0.003p=) نشان داد. این اثرات در مرحله پیگیری نیز پایدار باقی ماند. نتایج این مطالعه، از درمان گروهی شناختی-رفتاری به‌عنوان یک مداخله مؤثر برای بهبود سلامت روانی و تسریع فرآیند بهبودی در ورزشکاران حرفه‌ای آسیب‌دیده حمایت می‌کند.