طراحی و ساخت سیستم پایشگر پرتویی خودرو برای آشکارسازی مواد پرتوزا

نویسندگان

1 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

2 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

3 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

4 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

5 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

6 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

7 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی 836-14395

8 شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران، ایران، صندوق پستی: 836-14395

9 پژوهشکده کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، سازمان انرژی اتمی ایران، تهران ـ ایران، صندوق پستی 339-141551

doi
10.22052/rsm.2024.253771.1040
چکیده

طراحی و ساخت سیستم پایش‌گر پرتویی برای کشف مواد و آلودگی‌­های رادیواکتیو، کنترل حمل و نقل مواد پرتوزا، بازرسی و شناسایی مواد پرتوزا در مبادی عبور و مرور با تأکید بر پایش‌گر داخل خودرو و بار کامیون در شرکت توسعه کاربرد پرتوهای ایران انجام شد. سامانه پایش‌گر پرتویی می­‌تواند به‌صورت دروازه‌ای در دو طرف ورودی کارخانجات، مراکز و تأسیسات هسته‌­ای، گمرک، فرودگاه­‌ها و مرز نصب شود و روشی نوین برای مقابله با خطرات ناشی از حمل غیر‌قانونی مواد رادیواکتیو محسوب می‌­شود. این سامانه به مقادیر بسیار کم آلودگی رادیواکتیو حساس است. این دستگاه شامل یک سری مدارات الکترونیکی و نگه­دارنده­‌های مکانیکی است و در آن از 4 آشکارساز سوسوزن پلاستیکی به‌عنوان سیستم پایش‌گر استفاده شده است. همین‌طور از تجهیزات دیگر این سامانه می­‌توان به دوربین عکس برداری از پلاک خودرو، قابلیت نصب راه­بند با کنترل خودکار، مرکز کنترل از راه دور، چراغ راهنما جهت اعلام وضعیت به راننده و علائم هشدار نوری و صوتی اشاره کرد. آزمون­‌های عملکردی با استفاده از چشمه­‌های Cs  با اکتیویته μCi 3 نشان داد که سامانه پایش‌گر توانایی تشخیص چشمه در داخل خودرو با حداقل اکتیویته μCi  3 در فاصله 100 سانتی‌متری را داشته و همچنین دقت خوبی در شناسایی همین چشمه در زمانی که با حداکثر سرعت 4/1 متر بر ثانیه حرکت می­‌کند، داراست.