همبستگی بین افت شاخص همکوشی و خطاهای اجرای زمانبندی پیشبینی انطباقی
نویسندگان
1 گروه مربیگری ورزشی، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 گروه علوم شناختی و رفتاری، دانشکده علوم ورزشی و تندرستی، دانشگاه تهران
3 گروه علوم شناختی و رفتاری دانشکده علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه تهران
4 گروه علوم شناختی و رفتاری دانشکده علوم ورزشی و تندرستی دانشگاه تهران
5 گروه بیومکانیک ورزشی و فناوری، پژوهشگاه تربیت بدنی،
doi
10.22034/mmbj.2026.67570.1194چکیده
برای اجرای حرکات ارادی سریع، یک افت در شاخص همکوشی رخ میدهد تا از طریق مقابله با همکوشی باثبات کننده قامت، اجرای حرکت سریع را تسهیل کند. پژوهش حاضر به بررسی ارتباط بین تنظیمات همکوشی پیشبینانه (ASA) و خطاها در اجرای تکلیف زمانبندی پیشبینی انطباقی پرداخت. بدین منظور، 20 شرکت کننده بهصورت تصادفی انتخاب شدند و هرکدام 20 مرتبه ضربه فورهند تنیس را با وقفه 10 ثانیهای بین کوششها اجرا کردند و دادههای مربوط به فعالیت عضلانی 14 عضله، مرکز فشار، شتاب حرکت دست و خطای ثابت و متغیر ثبت شدند. از تحلیل مولفههای اصلی برای یافتن حالات عضلات و از رگرسیون چند متغیره برای یدست آوردن ماتریس ژاکوبین استفاده شد و در آخر با استفاده از روش مانیفولد کنترل نشده (UCM)، شاخص همکوشی محاسبه گردید. نتایج نشان داد که ASA در حدود 114 میلیثانیه قبل از شروع حرکت اتفاق افتاد که نشاندهنده تنظیمات پیشخوراندی سیستم عصبی مرکزی است و همچنین ارتباط مثبت و معنی داری بین زمان شروع و دامنه ASA مشاهده شد؛ به این صورت که هرچه ASA زودتر رخ میداد دامنه افت در شاخص همکوشی نیز بزرگتر بود. با این حال، نتایج همبستگی پیرسون هیچ ارتباط معنیداری بین زمان وقوع یا دامنه ASA با خطاهای ثابت و متغیر در اجرای ضربه فورهند نشان نداد. این یافتهها نشان میدهد که در این شرکتکنندگان، ASA لزوماً منعکسکننده بهینهسازی مستقیم عملکرد نیست. با این حال، وجود ASA میتواند نشاندهنده سازوکارهای عصبی-عضلانی در حال توسعه در پاسخ به تکلیف پیش رو باشد.