تأثیر برنامه تربیت‌بدنی اسپارک بر مشارکت در فعالیت‌بدنی، مهارت‌های اجتماعی و تاب‌آوری در کودکان مبتلا به اوتیسم

نویسندگان

1 گروه تربیت بدنی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.

2 بخش توانبخشی، ماساژ و سلامت جسمانی دانشگاه دولتی ورزش، مسکو، روسیه

3 گروه تربیت بدنی، واحد ملکان، دانشگاه آزاد اسلامی، ملکان، ایران

4 دانشجوی کارشناسی ارشد روانشناسی ورزشی، گروه تربیت بدنی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران

doi
10.22034/mmbj.2026.65516.1156
چکیده

تأثیر برنامه تربیت بدنی اسپارک بر جنبه‌های مختلف کودکان مبتلا به اوتیسم، از جمله مشارکت در فعالیت‌های بدنی، مهارت‌های اجتماعی و توانایی تاب‌آوری، به ندرت مورد بررسی قرار نگرفته است. به همین دلیل، این پژوهش به منظور بررسی تأثیر یک دوره برنامه تربیت بدنی اسپارک بر مشارکت در فعالیت‌های بدنی، مهارت‌های اجتماعی و توانایی تاب‌آوری در کودکان اوتیسم طراحی شد. این پژوهش از یک روش شبه تجربی استفاده کرده که شامل طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل می‌باشد. ۴۰ دانش‌آموز پسر 7 تا 8 ساله مبتلا به اوتیسم با استفاده از روش نمونه‌گیری دردسترس انتخاب و به‌طور تصادفی به دو گروه آزمایشی (اسپارک) و کنترل تقسیم شدند. از ابزارهای استاندارد برای اندازه گیری متغیرهای پژوهش استفاده شد. برنامه اسپارک شامل ۳۶ جلسه (۳ جلسه در هفته، هر جلسه 30 دقیقه) بود. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس پردازش شدند. شرکت‌کنندگان در گروه‌های اسپارک و کنترل به ترتیب به طور میانگین 94/11 و 44/11 دقیقه در روز در فعالیت بدنی متوسط-تا-شدید شرکت کرده‌اند. همچنین، نتایج نشان داد که شرکت در برنامه تربیت بدنی اسپارک تأثیر مثبتی بر مشارکت در فعالیت‌های بدنی، مهارت‌های اجتماعی و توانایی تاب‌آوری این کودکان داشته است (05/0 > P). درنتیجه، توجه به مداخلات خاص مانند برنامه تربیت بدنی اسپارک در کلاس‌های تربیت بدنی کودکان با اختلالات ذهنی-جسمی از اهمیت بالایی برخوردار است.