نگاهی حقوقی به کارکرد، ماهیت و ساختار صندوق تضمین تسویه وجوه در بازار بورس و اوراق بهادار
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد حقوق عمومی، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
2 استادیار حقوق خصوصی، دانشگاه علوم قضائی و خدمات اداری، تهران، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد فقه و مبانی حقوق، دانشگاه امام صادق علیهالسلام، تهران، ایران
doi
10.30497/ifr.2019.2406چکیده
عملیات تسویه و پایاپای معاملات اوراق بهادار، با ریسکهای متعددی روبرو است. برخی از این ریسکها توسط ابزارهایی همچون ودیعه (وجه تضمین اولیه) توسط اتاق پایاپای قابلکنترل است؛ لیکن پس از کاربست همه این ابزارها، ریسک نکول یکی از متعاملین در مرحله تسویه و ایفای تعهدات همچنان وجود دارد. در چنین شرایطی با توجه به حساسیت تسویه تمامی معاملات در موعد مقرر (روز دوم معامله سهام) بازار با ریسکهای متعددی مواجه میگردد. صندوق تضمین تسویه در سال 1391 توسط شرکت سپردهگذاری مرکزی با چنین رویکردی تأسیس شد تا اتاق پایاپای بتواند بهعنوان طرف معامله مرکزی به مدیریت ریسکهای تسویه بپردازد. تحقیق حاضر باهدف تحلیل حقوقی این نهاد جدیدالتأسیس در سه بخش تألیف گشته است. در بخش اول سه کارکرد کنترل ریسک معاملات، ایجاد قابلیت مکانیسم طرف معامله مرکزی یا CCP برای اتاق پایاپای و همچنین افزایش امنیت بازار سرمایه موردبررسی قرار میگیرد. در تحلیل ماهیت فقهی- حقوقی صندوق تضمین تسویه، پس از بررسی عقود مختلف نهایتاً عقد رهن با شرط وکالت بهعنوان نظر مختار نگارندگان انتخاب میشود. در بخش سوم نیز ساختار صندوق تضمین تسویه با تکیهبر دستورالعمل جدید صندوق تضمین تشریح خواهد شد.
