مقایسه اثر پرتو گاما و باریکه الکترون بر صافی‌های دیالیز پلی‌کربناتی به منظور بررسی امکان سترون‌سازی پرتوی آن‌ها

نویسندگان

1 پژوهشکده‌ی کاربرد پرتوها، پژوهشگاه علوم و فنون هسته‌ای، تهران، ایران

2 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده فنی مهندسی، تهران، ایران

3 دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات تهران، دانشکده فنی مهندسی، تهران، ایران

doi
10.22052/rsm.2023.248711.1007
چکیده

سترون‌سازی صافی‌های دیالیز معمولاً از طریق روش­های غیر پرتوی انجام می‌شود. از آن‌جا که این صافی­‌ها در مقیاس بالا مورد استفاده قرار می‌گیرند، سترون­‌سازی آن‌ها به روش پرتوی به لحاظ بالا بودن سرعت فرآیند و اطمینان از عدم آلودگی اهمیت زیادی پیدا می‌کند. یکی از مواردی که ضروری است پیش از سترون‌سازی پرتوی این صافی‌ها لحاظ گردد شناخت اثر پرتو بر پلی‌کربنات مورد استفاده در ساخت بدنه آن‌ها است. از این نظر در این پژوهش تأثیر دو منبع تابش گاما (Co60) و باریکه­ الکترون در محدوده­ دز سترون‌سازی (15، 25 و 37 کیلوگری) بر خواص فیزیکی- شیمیایی و مکانیکی پلی‌کربنات مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج آزمون‌های FTIR، XRD و کشش برای هر دو نوع منبع تابش تقریباً مشابه بود و نشان داد که در این محدوده­ی دز، تغییرات قابل ملاحظه‌ای در ساختار شیمیایی و خواص مکانیکی پلی‌کربنات ایجاد نمی‌شود. نتایج حاصل از طیف UV-Vis نشان داد که جذب در نمونه‌های پرتودهی شده با هر دو منبع تابش در طول ‌موج‌های بالاتر اتفاق می‌افتد. در حالی‌که مقدار جذب در ناحیه­ مذکور برای نمونه­های پرتودیده با الکترون کم‌تر است. همچنین بر اساس نتایج آزمون رنگ‌سنجی، نمونه‌های تابش دیده با باریکه­ الکترون شاخص زردی کم‌تری نسبت به نمونه‌های پرتودهی شده با اشعه گاما داشته و این مقدار ناچیز تغییر رنگ نیز با قرار گرفتن نمونه‌­ها در محیط به مرور زمان کاهش می‌یابد. بنابراین براساس نتایج حاصل، روش سترون‌سازی صافی‌های دیالیز با استفاده از باریکه الکترون می‌تواند به‌عنوان یک روش مناسب مورد توجه قرار گیرد.