نقش واسطهگران فناوری در حکمرانی و شکلگیری شبکه نوآوری صنعت غذایی ایران
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری رشته مدیریت تکنولوژی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایرا ن
2 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی
3 استادگروه مدیریت فناوری(تکنولوژی)، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران نویسنده مسئول : m.elyasi@atu.ac.ir
4 هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.22054/ims.2026.91107.2760چکیده
نوآوری در صنایع غذایی به تعاملات شبکه ای میان بنگاه ها، دانشگاه ها و سایر بازیگران نوآوری وابسته است، با این حال در اقتصاد های نوظهور، شکل گیری و پایداری این شبکه ها با چالش های نهادی و فرهنگی متعددی روبرو است.هدف این پژوهش، تبیین چارچوبی مفهومی برای شکل گیری و پایداری شبکه نوآوری پیرامون بنگاه های صنایع غذایی ایران با تمرکز بر نقش واسطه گری فناوری است. این پژوهش با رویکرد کیفی و پارادایم تفسیر گرایانه انجام شده و داده ها از طریق 31 مصاحبه نیمه ساختارمند با خبرگان دانشگاهی، مدیران صنعتی و کنشگران نقش های واسطه ای گردآوری شده است.تحلیل داده ها با استفاده از تحلیل مضمون چند سطحی(کدگذاری باز،سازمان یافته و تماتیک) انجام گرفته.یافته ها نشان می دهد شبکه نوآوری در صنعت غذایی ایران عمدتا غیر رسمی، کوتاه مدت و شکننده اند و تحت تاثیر هم زمان ضعف فرهنگ همکاری، ناهم ترازی منطق های سازمانی، رژیم محرمانگی ناشی از سطح پایین فناوری و سهولت کپی برداری و نیز بی ثباتی سیاسی و اعتماد نهادی پایین قراردارند. نتایج حاکی از آن است که واسطه های فناوری، برای کاهش هزینه های تعامل، اعتمادسازی و هم راستاسازی بازیگران، به دلیل ضعف حکمرانی شبکه ای و فقدان سازوکار پایدار اعتبارسنجی، نقش ناپایدار و حاشیه ای ایفا می کننند. براساس زنجیره های مکانیزیمی استخراج شده، پژوهش یک چارچوب مفهومی مرحله ای و اعتمادمحور برای توسعه شبکه نوآوری پیشنهاد می کند که بر اجرای پایلوت های کم ریسک ، حرفه ای سازی واسطه ها، شفافیت نهادی و طراحی سازوکارهای برد-برد تاکید دارد.