بازیهای رایانهای و آموزش دینی
نویسندگان
1 دانشجوی کارشناسی ارشد رشته معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)
doi
10.30497/rc.2009.1394چکیده
آموزش را میتوان نوعی ارتباط خاص دانست که هدفش تنها انتقال و یا تبادل پیام نیست بلکه وقوع یادگیری است. رسانههای آموزشی در طی سالهای طولانی، یکی از اجزای مهم این فرآیند بودهاند. پیشرفت و ظهور فناوریهای نوین، نقش مؤثرتری را برای رسانههای آموزشی به ارمغان آورده است. بازیهای رایانهای، یکی از رسانههای نوینی است که از جنبههای مختلف از دیگر رسانهها پیشی گرفته است. گرچه مطالعات اولیه بیشتر بر جنبههای منفی و در نتیجه، نفی رسانه بازی تأکید داشتهاند، اما عرصه پژوهش اکنون مفید بودن و جنبههای ایجابی آن را مورد توجه قرار داده است. یکی از این ابعاد بازیها که مورد توجه پژوهشهاست، امکان بهرهبرداری از آن در عرصۀ آموزش است. بهطور کلی، کاربری بازی در آموزش موضوعات مختلف (از مهارتهای حرکتی گرفته تا آموزشهای درسی) مورد توجه پژوهشها قرار گرفته و البته محصولاتی نیز تولید شده است؛ اما در این میان مطالعاتی که امکان و اقتضائات کاربری این رسانه را در عرصۀ آموزش دینی و بهویژه اسلام مورد توجه قرار دهند، کمتر مشاهده میشود. مسئلۀ اصلی این مقاله بازی آموزشی و امکان دستیابی به یادگیری مؤثر با کمک گرفتن از آن است. نویسنده تلاش میکند این بحث را طرح نماید که بهرهگیری از دلایلی که بازیکنان به بازی کردن و مصرف بازی میپردازند، میتواند در طراحی بازی آموزشی مؤثرتر مورد عنایب باشد. در این بحث آموزشی بودن بازی با آگاهی بر لزوم شناخت هرچه بیشتر ماهیت این رسانه مورد عنایت است و سعی میشود تا قابلیتهای خاص این رسانه در امر آموزش مورد تأکید قرار گیرد که تعاملی بودن بهطور برجسته خودنمایی میکند. پس از بررسی اینکه بازیها چگونه و چه چیزهایی را آموزش میدهند، برخی جنبههای چالشی بازیهای رایانهای را در آموزش دینی مورد توجه قرار میدهد. نویسنده امیدوار است طرح این مباحث نظری و چالشهای مطرحشده، زمینه را برای پژوهشهای تجربی دقیقتر محققان آماده سازد.