آینده نگاری کاربرد هوش مصنوعی در بانک‌ها با توجه به میزان بلوغ هوشمندی کسب و کار از طریق رویکرد سناریونگاری

نویسندگان

1 داﻧﺸﺠﻮی دکتری رﺷﺘﻪ ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﻨﺎوری اﻃﻠﺎﻋﺎت،گروه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﻨﺎوری اﻃﻠﺎﻋﺎت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی،

2 استاد، گروه مدیریت تکنولوژی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم و تحقیقات، تهران، ایران.

3 داﻧﺸـﯿﺎرگروه ﻣﺪﯾﺮﯾﺖ ﻓﻨﺎوری اﻃﻠﺎﻋﺎت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران نویسنده مسئول : mahmood_alborzi@yahoo.com

4 استادیار، گروه مهندسی صنایع، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22054/ims.2025.86249.2628
چکیده

موفقیت استقرار هوش مصنوعی در هر سازمان، وابسته به میزان موفقیت سامانه‌های هوشمندی کسب و کار در آن سازمان است. هدف این پژوهش، شناسایی سناربوهای اصلی پیش‌روی توسعه بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی در بانک‌های کشور، بر اساس میزان موفقیت بانک‌ها در استقرار سامانه‌های هوشمندی کسب و کار است. شکاف کاربردی پژوهشی موجود، از آنجاست که دانش نظری موجود نمی‌تواند عدم موفقیت پروژه‌های هوش مصنوعی در بانک‌ها را توضیح دهد. برای تدوین سناریوها، از مطالعات کتابخانه‌ای، 32 پیشران از ابعاد بلوغ هوشمندی کسب و کار استخراج شدند که تاثیرات مثبت آنان بر توسعه موفق کاربردهای هوش مصنوعی، در مطالعات پیشین اثبات شده بود. پراولویت‌ترین این پیشران‌ها توسط خبرگان در 12 بانکی بررسی شد که تجربه استقرار سامانه‌های هوشمندی کسب و کار را در کنار برنامه‌های توسعه بانکداری مبتنی بر هوش مصنوعی داشتند. این کار به روش پرسشنامه و تکنیک دلفی فازی انجام شد و در مرحله اول تعداد 10 پیشران انتخاب موزون و نرمال‌سازی به روش کپراس شده و 2 پیشران از بین آنها انتخاب شدند. کیفیت داده‌ها و میزان یکپارچه‌سازی داده‌ها و سیستم‌ها. با این دو پیشران، 4 سناریو آینده مدون شد و به منظور شناسایی محتمل‌ترین سناریو از تکنیک ماباک استفاده گردید و خبرگان با توجه به امتیازات بلوغ هوشمندی کسب‌وکار بانک‌های متبوع و با تکنیک فاصله از مرز شباهت، محتمل بودن سناریوها را پیش‌بینی کردند‌. یافته اصلی تحقیق این است که بانک‌ها در حوزه توسعه کاربردهای هوش مصنوعی در معرض هزینه‌های بی حاصل و بدون بازگشت بانکی قراردارند.