طراحی چارچوب نظام مراقبت هوشمند بیماری شبکیه نوزادان نارس
نویسندگان
1 استاد گروه مهندسی سیستمهای سلامت، دانشکده مهندسی صنایع و سیستمها، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
2 استادیاردانشگاه علوم پزشکی تهران
3 استادیار، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
4 دانشآموخته دکترای مدیریت فناوری اطلاعات – کسب و کار هوشمند، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران و عضو هیات علمی دانشگاه جامع علمی کاربردی، گروه مدیریت و خدمات اجتماعی، تهران، ایران
5 استاد گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران نویسنده مسئول: ar_hassanzadeh@modares.ac.ir
doi
10.22054/ims.2025.87269.2653چکیده
با رشد شتابان فناوریهای دیجیتال و افزایش بیماریها، کاربرد راهکارهای هوشمند در حوزه مراقبت، به یکی از اولویتهای اساسی نظامهای بهداشت و درمان تبدیل شده است. بیماری شبکیه نوزادان نارس به عنوان یکی از بیماریهای تهدیدکننده بینایی، نیازمند مداخلات بهموقع، دقیق و ساختاریافته است. نظام مراقبت از بیماری شبکیه نوزادان نارس (ROP) یکی از مهمترین اولویتهای حوزه سلامت نوزادان است که با چالشهای متعددی در زمینه زیرساخت، فرآیند، تعامل بین ذینفعان و بهرهگیری از فناوری مواجه است. این پژوهش با هدف طراحی چارچوب معماری سازمانی نظام مراقبت هوشمند ROP با استفاده از چارچوب TOGAF ADM انجام شده است.در این مطالعه، از روش پژوهش ترکیبی بهره گرفته شده است. نخست، دادههای نظری از طریق مرور نظاممند ادبیات پژوهش، تحلیل اسناد سیاستی و شناسنامههای خدمات گردآوری گردید. در ادامه، با انجام مصاحبههای نیمهساختیافته با خبرگان حوزههای سلامت، سیاستگذاری و فناوری، مؤلفههای کلیدی شناسایی و تحلیل شد. در مرحله طراحی، با تکیه بر چارچوب TOGAF10، چارچوب نظام مراقبت هوشمند بیماری شبکیه نوزادان نارس در چهار لایه کلیدی شامل کسبوکار، برنامهها، داده، فناوری تدوین گردید. در مرحله اعتبارسنجی، چارچوب پیشنهادی با استفاده از روش نظرسنجی از خبرگان و با اتکاء به معیارهای موتینهو، از منظر خبرگان ارزیابی و اصلاح شد. حاصل پژوهش، چارچوبی بومی و منسجم است که شامل مؤلفههای اطلاعاتی ، کاربردی ، فناورانه و نهادی است و بستر لازم برای ارتقای کیفیت مراقبت، کاهش خطاهای انسانی در تشخیص و درمان این بیماری را فراهم میسازد. در آخر ضمن ارائه محدودیتهای پژوهش، پیشنهادهای کاربردی و پیشنهاداتی برای پژوهشهای آتی ارائه شده است.