آشکارسازی آماری اثر گاز گلخانه‌ای هگزا فلورید گوگرد بر بارش‌های فصلی ایران در دهه اخیر

نویسندگان

1 دانشیار اقلیم‌شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

2 کارشناس ارشد اقلیم‌شناسی کاربردی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

3 استاد اقلیم شناسی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران

doi
چکیده

اثرات گلخانه‌ای یکی از تهدیدهای جدّی محیط‌زیست هستند و عوارض جانبی آن متوجّه تمامی نقاط جهان است. با توجّه به اهمّیّت این موضوع، پژوهش حاضر با هدف نقش گازهای گلخانه‌ای در نوسانات بارش ایران مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور از روش همبستگی پیرسون استفاده شد. داده‌های مجموع بارش 36 ایستگاه منتخب بر اساس صحّت داده‌های آماری و پراکندگی فضایی ایستگاه‌ها در سطح کشور، از سال 2000 تا 2010 از سازمان هواشناسی کشور اخذ گردید. همچنین آمار و اطّلاعات مربوطبه گاز هگزا فلورید (برحسب بیلیون در قسمت) از ایستگاه شاخص جهانی منولوا دریافت شد. نتایج حاصل از تحلیل فضایی پژوهش نشان دادند که تأثیر گاز هگزا فلورید گوگرد بر بارش فصل بهار در بخش‌های شرق و جنوب شرق کشور تقریباً مثبت و به صورت افزایش بارش و در سواحل دریای خزر تأثیر این گازها به صورت کاهش بارش بوده است. با توجّه به اینکه تابستان فصل خشکی است؛ بنابراین، نتایج حاصل از تحلیل این فصل قابل اطمینان نیست. در فصل پاییز تأثیر گاز هگزا فلورید گوگرد بر بارش بخش‌های جنوب شرقی کشور مثبت و به صورت افزایش بارش و در بخش‌های شمالی و شمال شرقی کشور تأثیر این گاز بر بارش مناطق از نوع معکوس و به صورت کاهش بارش خود را نشان داده است؛ امّا بارش فصل زمستان طی این دورة آماری، از گاز هگزا فلورید گوگرد تأثیر چندانی نپذیرفته‌اند. در مجموع می‌توان گفت که بارش شهرهای بزرگ و صنعتی، بیشترین تأثیر را از این گاز به صورت کاهش بارش پذیرفته‌اند.