بررسی عوامل موثر در ایجاد حوادث پرتوی در فعالیت رادیوگرافی صنعتی

نویسندگان

1 دفتر حفاظت در برابر اشعه، مرکز نظام ایمنی هسته‌ای، تهران، ایران

2 دفتر حفاظت در برابر اشعه، مرکز نظام ایمنی هسته‌ای، تهران، ایران

3 دفتر حفاظت در برابر اشعه، مرکز نظام ایمنی هسته‌ای، تهران، ایران

doi
چکیده

کاربرد پرتوهای یون‌ساز در پزشکی، صنعت، تحقیق و آموزش به‌سرعت در حال توسعه است. رعایت اصول حفاظت در برابر پرتو در کاربرد پرتوهای یون‌ساز ضامن سلامت پرتوکاران، جامعه و محیط زیست است. از این رو تدوین دستورالعمل‌ها و آموزش پرتوکاران در رأس الزامات کاری و برنامه‌های واحدهای قانونی قرار گرفته است. علی‌رغم الزام واحدهای فعال در زمینه پرتوی به رعایت قوانین و دستورالعمل‌ها، هم‌چنان شاهد رخداد حوادث پرتوی بوده‌ایم. رادیوگرافی صنعتی، به‌عنوان یکی از پرخطرترین فعالیت‌های پرتوی، که از چشمه‌های پرتوزای شدت بالا استفاده می‌کند همواره در معرض حوادث پرتوی بوده است. در این تحقیق تعداد 43 مورد از حوادث پرتوی ثبت شده مرتبط با رادیوگرافی صنعتی از لحاظ عامل مؤثر در رخداد حادثه بررسی شده‌اند و سایر عوامل که در روند پیشرفت حادثه مداخله داشته‌اند نیز مورد توجه قرار گرفته‌اند. دسته‌بندی حوادث از نظر عامل اصلی نشان می‌دهد عدم پیروی از فرایندهای کاری بیشترین تعداد حادثه را به‌خود اختصاص داده است. کنترل نظارتی نامناسب و تخلف عمدی با فاصله قابل توجهی، در رتبه بعدی قرار دارند. بررسی عوامل اصلی حوادث پرتوی در رادیوگرافی صنعتی نشان می‌دهد آموزش صحیح پرتوکاران و به‌کارگیری دستورالعمل‌ها می‌تواند در کنترل رخداد حوادث پرتوی مؤثر باشد.